Wespen
readtime 38 Minuten

Wespen: alles wat je moet weten over plagen, steken en de verwijdering

05 Feb 2019 • redactie

Wespen zijn fascinerend. Ze zijn snel, elegant, nuttig voor onze ecosfeer, maar ook... behoorlijke lastpakken. Wat beweegt hen eigenlijk om jouw zomerse rust te komen verstoren? Waarom worden ze aangetrokken door allerlei zoetigheden? Hoe leven ze eigenlijk? Hier lees je alles wat je altijd al wilde weten (en móet weten) over wespen.

  1. Bekende wespensoorten in Nederland: de gewone wesp en de Duitse wesp
  2. Locaties voor wespennesten
  3. De bouw van een wespennest
  4. Omvang van een wespennest
  5. Wat u moet weten over een wespenplaag
  6. Schade door wespen
  7. Een wespensteek behandelen en voorkomen: zo doet u dat
  8. Zelf een wespennest verwijderen
  9. Professionele bestrijding van een wespennest
  10. Voorkom overlast door wespen

Bekende wespensoorten in Nederland

De gewone wesp en de Duitse wesp

De gewone wesp en de Duitse wesp zijn sociaal levende insecten. Dit betekent dat zij in kolonies leven. De gewone wesp lijkt zo sterk op de Duitse wesp dat de uiterlijke verschillen alleen met een goed getraind oog kunnen worden waargenomen. De verschillen zitten voornamelijk in de tekeningen op de kop en op bepaalde delen van het lijf. Verder verlopen de levenscycli en de leefwijze van deze twee wespensoorten nagenoeg hetzelfde. De gewone wesp wordt overigens ook ‘limonadewesp’ genoemd, omdat ze zich graag voedt met zoete etenswaren en dranken.

Kenmerken

Gewone wesp

Duitse wesp

Uiterlijk

De gewone wesp

De Duitse wesp

Lengte werksters

10-15 mm

15 mm

Lengte koningin

20 mm

20 mm

De kop

  • Twee antennes.

  • Twee langwerpige ogen aan de zijkanten.

  • Drie kleinere ogen op de kop. Deze kunnen niets zien en nemen alleen lichtverschuivingen waar.

  • Ankerachtige tekening op de kop.

  • Twee antennes.

  • Twee langwerpige, ovale ogen aan de zijkanten.

  • Drie kleinere ogen op de kop. Deze kunnen niets zien en nemen alleen lichtverschuivingen waar.

  • Drie stippen aan de voorzijde. Bij sommige Duitse wespen is deze niet eens aanwezig.

Kaken

  • Twee grote, zijwaarts bewegende kaken (‘mandibels’). Deze kunnen prooidieren in fijne stukjes knippen.

  • Onder de kaken zitten monddelen waarmee de wesp kan likken en zuigen.

  • Twee grote, zijwaarts bewegende kaken (‘mandibels’). Deze kunnen prooidieren in fijne stukjes knippen.

  • Onder de kaken zitten monddelen waarmee de wesp kan likken en zuigen.

Overgang borststuk en achterlijf

  • Sterk ingesnoerd (‘wespentaille’)

  • Sterk ingesnoerd (‘wespentaille’)

Achterlijf

  • De zwarte stippen staan in verbinding met de zwarte banden.

  • De zwarte stippen staan los van de zwarte banden.

Angel

  • Zit vast aan het achterlijf.

  • Bevat een gifklier.

  • Heeft geen weerhaken, dus kan keer op keer gebruikt worden om te steken.

  • Zit vast aan het achterlijf.

  • Bevat een gifklier.

  • Heeft geen weerhaken, dus kan keer op keer gebruikt worden om te steken.

Aantal vleugels

  • Twee

  • Doorzichtig

  • Twee

  • Doorzichtig

Aantal poten

  • Drie paar

  • Drie paar

Uiterlijk wespenkoningin

De wespenkoningin heeft hetzelfde uiterlijk als haar werksters, maar ze is forser gebouwd.

De koningin van de Duitse wespen verschilt qua uiterlijk met de koningin van de gewone wespen.

Het leefgebied van de gewone wesp en de Duitse wesp

De gewone wesp en de Duitse wesp zijn de meest voorkomende wespensoorten in Europa. Beide soorten kunnen ook in Noord-Afrika en in bepaalde delen van Azië voorkomen. De Duitse wesp komt, over het geheel genomen, net iets minder voor dan de gewone wesp.

De levenscyclus van de gewone wesp en de Duitse wesp

Het leven van een gewone wesp of een Duitse wesp begint bij een jonge wespenkoningin. Begin april bouwt zij de basis van een wespennest. Ze doet dit door met haar kaken zacht hout en andere materialen te vermalen met speeksel of water. Er ontstaat dan een grijsachtig tot lichtbruin papje dat, eenmaal opgedroogd, papierachtig wordt. Van dit papje worden dan de raten en het omhulsel van het nest gevormd.

De koningin legt haar eerste eitjes in de basis van het nest. Ze komen uit een opening net onder de angel. Na zeven tot tien dagen komen de eitjes uit en verschijnen er witte pootloze larven. Na één of twee weken gaan die zich verpoppen. Ook de verpopping duurt één tot twee weken. De larve is dan, rond de tweede helft van mei, een volwassen wesp geworden.

Uit deze eerste lichting ontstaan alleen werksters. Zij zijn allemaal onvruchtbaar en hebben de taak om de koningin en de larven te voeden en te verzorgen. Ook helpen ze het nest verder uit te bouwen en moeten ze het volk verdedigen. Uiteindelijk kan een wespenvolk zich met zeker 5000 exemplaren uitbreiden.

Op zeker moment legt de koningin geen eieren meer waaruit werksters voortkomen. Ze legt dan eerst onbevruchte eieren; hieruit komen de mannetjeswespen (darren) voort. Dan legt de koningin eieren die nieuwe koninginnen bevatten. Zowel de darren als de nieuwe koninginnen verpoppen in augustus of september. Eerst komen de darren, daarna volgen de koninginnen.

Eenmaal volgroeid zullen de darren en de koninginnen het nest verlaten om te paren. Het mannetje sterft al snel na de paring. De jonge koningin slaat het sperma op, maar ze zal eerst kou van de herfst en de winter moeten overleven. Ergens overwinteren is dan haar enige keus. Ze kiest hiervoor een beschutte plek, bijvoorbeeld in een holle boom of in een gebouw.

Intussen sterft de familie van de jonge koningin langzaam uit in het wespennest door de toenemende kou. De oude koningin wordt niet meer verzorgd door haar werksters en overlijdt. Een enkele nachtvorst kan de uiteindelijke doodsklap betekenen voor alle overgebleven werksters in het nest. Zelf is de jonge koningin goed beschut. Ze hangt met haar kaken aan een stuk hout en kan zo zes tot zeven maanden blijven hangen tot het voorjaar weer aanbreekt. Eind april gaat ze op zoek naar een plek om een nieuw nest - en dus een nieuwe wespenkolonie - op te richten. Vaak bevindt die plek zich niet ver van haar schuilplaats.

Het voedsel van de gewone wesp en de Duitse wesp

Gewone wespen zoeken voortdurend naar eiwithoudend voedsel om de larven te kunnen voeden. Zelf eten ze voornamelijk van suikers, omdat deze hen de brandstof leveren om te kunnen vliegen en te foerageren. De werksters halen de suikers uit honingdauw, bloemennectar, het sap en vruchtvlees van fruit en uit zoetwaren voor menselijke consumptie: jam, siroop, stroop, limonade of alcoholhoudende dranken. De werksters worden ook door hun larven zelf gevoed: deze braken een zoetige vloeistof op dat door de werksters opgezogen kan worden.

De werksters verzamelen het eiwit voor hun larven door op andere insecten te jagen. Vliegen en steekmuggen moeten het meestal ontgelden. Dat is eigenlijk vrij gunstig, als u bedenkt dat vliegen en steekmuggen behoorlijk lastig kunnen zijn voor de mens.

De Duitse wesp leeft vooral van insecten. Deze soort geniet een voorkeur voor plantenetende insecten en dat is dan weer zeer gunstig voor de flora. Pas in de herfst richt de Duitse wesp zich ook op het verzamelen van suikerrijk voedsel. Net als de gewone wesp kunnen ze dan voor veel overlast zorgen.

Het gedrag van de gewone wesp en de Duitse wesp

Hoe hoger de luchttemperatuur, hoe actiever wespen worden. Niet voor niets ziet u ze vooral in de zomermaanden vliegen. Komt er een wesp of uw consumptie af, dan is dat een werkster; deze is dan voedsel aan het verzamelen voor haar familie. Wespen zijn in de regel niet agressief, maar kunnen dat wel worden als ze zich bedreigd voelen. Belangrijk is dat u vooral niet om u heen gaat slaan als een wesp om u heen gaat vliegen.

De hoornaar

De hoornaar behoort net als de gewone wesp en de Duitse wesp tot de sociaal levende insecten. Dit betekent dus dat ook deze wespensoort niet solitair leeft, maar in een groep. De hoornaar staat ook wel bekend als ‘paardenwesp’ en is de grootste wespensoort die in België en Nederland voorkomt.

Het uiterlijk van de hoornaar

  • Lengte van de werksters: 17-24 mm.
  • Lengte van de koningin: 25-35 mm.
  • De kop is vrij breed en roodbruin van kleur. De kop ligt vrijwel direct achter de ogen.
  • Twee antennes op de kop.
  • Twee langwerpige ogen aan weerszijden van de kop. Op de kop zitten drie kleinere ogen. Deze ogen kunnen alleen lichtverschuivingen waarnemen.
  • Twee grote, zijwaarts bewegende kaken (‘mandibels’). Deze kunnen prooidieren in stukjes knippen. Onder de kaken zitten monddelen waarmee de hoornaar kan likken en zuigen.
  • Het borststuk en het begin van het achterlijf zijn diep oranje, roodbruin of donkerbruin van kleur.
  • Tussen het borststuk en het achterlijf is het lijfje sterk ingesnoerd. Dit is de kenmerkende ‘wespentaille’.
  • Het laatste gedeelte van het achterlijf is geel met een zwarte tekening aan de bovenkant. De zwarte stippen op het achterlijf zijn verbonden aan de banden.
  • Aan het achterlijf zit een angel. Deze bevat een gifklier en is langer dan dat van de gewone wesp of de Duitse wesp. De angel heeft geen weerhaken, dus het kan herhaaldelijk worden gebruikt om te steken.
  • Twee paar doorzichtige vleugels op het borstgedeelte.
  • Drie paar poten.
  • De koningin lijkt op haar werksters, maar ze is forser gebouwd.

Het leefgebied van de hoornaar

Hoornaars komen in heel Europa voor. Zij stoppen waar ook de warme(-re) temperaturen ophouden. Hoornaars zitten ook in Noord-Amerika en in bepaalde delen van Azië. In Nederland en België komen ze niet in grote aantallen voor. In Nederland zoeken de hoornaars voornamelijk zandgronden en beboste gebieden in het oosten en het zuiden op. In België worden ze vooral in het noorden van het land gezien.

De levenscyclus van de hoornaar

De jonge koningin begint met de bouw van haar nest in april, net als de koninginnen van de gewone wesp en de Duitse wesp. Hoornaars maken hun nesten het liefst bovengronds, bijvoorbeeld in een holle boom of in een gebouw. Het nest wordt gemaakt van gekauwde houtvezels of andere materialen, vandaar de papierachtige textuur.

De jonge koningin legt haar eerste eieren in de cellen binnen het (nog onafgemaakte) nest. Deze eieren zijn langwerpig en bijna doorzichtig van kleur. Uit deze eieren ontstaat de eerste lichting werksters. Deze worden in eerste instantie door de koningin verzorgd tot ze zich hebben ontwikkeld als volwassen hoornaars. Eenmaal volgroeid zullen de werksters het nest afmaken en de larven uit de volgende leggingen verzorgen.

De cyclus van ei tot imago (volwassen hoornaar) verloopt nagenoeg op dezelfde wijze als de levenscyclus van de gewone wesp en de Duitse wesp. Ook de leefwijze en de bestemde taken (onder werksters, mannetjes en nieuwe koninginnen) verschillen niet van de gewone wesp en de Duitse wesp.

Gewone wespen en Duitse wespen kunnen aantallen van 5000 of hoger halen als een kolonie voortvarend is. Een kolonie van hoornaars bestaat slechts uit een maximum van 1000 exemplaren. Soms zitten er zelfs maar een paar honderd in één nest. Oude nesten worden overigens nooit een tweede keer in gebruik genomen. Als een jonge koningin een nieuwe kolonie wil beginnen, dan zal ze een nieuw nest bouwen.

Het voedsel van de hoornaar

Hoornaars jagen op verschillende soorten spinnen en insecten om eiwitten te vergaren voor hun larven. Zo kunnen de larven goed groeien. Hoornaars vangen vliegen, muggen, rupsen, vlinders, honingbijen en zelfs kleinere wespensoorten. Het is voorgekomen dat hoornaars ook op libellen jagen, die eigenlijk veel groter zijn.

Volwassen hoornaars eten niet van de insecten. Wel voeden ze zich met plantensappen die suikers bevatten. Daarnaast zuigen de werksters zoet braaksel op dat door hun larven wordt uitgestoten. De suikers die de hoornaars binnenkrijgen, worden omgezet in brandstof om te kunnen vliegen en om voedsel te verzamelen. Overigens worden hoornaars niet aangetrokken door zoete voedingswaren die bestemd zijn voor menselijke consumptie.

Het gedrag van de hoornaar

Hoe hoger de luchttemperatuur, hoe actiever hoornaars worden. Ze gaan dan steeds verder van het nest voedsel zoeken. De afstand tussen het foerageergebied en het nest bedraagt overigens nooit meer dan een kilometer. Bijzonder aan de hoornaars is dat zij - in tegenstelling tot andere wespensoorten - ook ‘s nachts en bij regen op jacht gaan naar insecten.

Hoornaars reageren in de regel minder agressief dan gewone wespen. Dat komt omdat ze niet sterk door zoetigheden worden aangetrokken. Alleen als een hoornaar zich bedreigd voelt of als haar nest wordt aangevallen, zal ze agressief reageren. Omdat ze een langere angel heeft dan de gewone wesp is haar steek pijnlijker. Het gif is wel minder krachtig, omdat het vooral bestemd is voor het doden van insecten. Het is wel zo dat dit gif eerder een allergische reactie bij mensen kan opwekken dan het gif van gewone wespen. De huid kan dan na de steek flink gaan zwellen. In dat geval dient er onmiddellijk medische hulp te worden ingeschakeld.

Geadviseerd wordt om hoornaarsnesten niet te benaderen en de aanvliegroutes van deze grote wespen niet te hinderen. Hoornaarsnesten die geen overlast veroorzaken dienen met rust gelaten te worden.

Locaties voor wespennesten

Waar bouwt een wespenkoningin een nest? Dit is afhankelijk van de wespensoort. Sociale wespensoorten stichten kolonies en bouwen daarom nesten, soorten die solitair leven doen dat niet. Een nest moet goed beschut worden en buiten bereik van mogelijke vijanden zijn. Daarnaast wordt een nest altijd op een niet-vochtige plek gebouwd. Dit zijn eigenlijk de drie belangrijkste voorwaarden bij het kiezen van een locatie.

De bouwwijze en het uiterlijk van een wespennest kunnen ook per wespensoort verschillen. Bij ieder nest is het wel zo dat de ingang (resp. ook uitgang) zich aan de onderkant van het nest bevindt. Zo is het nest beschermd tegen vocht en kan de warmte in het nest beter behouden worden.

Een wespennest kan binnen of buiten een woning of bedrijfspand gebouwd worden. Hier volgt een overzicht van allerlei mogelijke locaties.

Wespennesten binnen een gebouw

Bij bepaalde wespensoorten kiest de koningin ervoor om in een woning of bedrijfspand haar nest te gaan bouwen. Het is ook mogelijk dat ze voor een omliggend gebouw kiest, zoals een schuur of een tuinhuisje. Sommige soorten bouwen hun nesten graag op daken, omdat ze daar hoog zitten en dus niet gestoord kunnen worden. Vaak weten koninginnen ook een in een gebouw te geraken. Een nest kan dan op deze plekken worden gebouwd:

  • Op zolder.
  • In een dakkapel.
  • In een spouwmuur.
  • In een slaapkamer.
  • In een schoorsteen.
  • In een garage.
  • In een schuur.
  • In een tuinhuisje.

Wespennest op zolder

Het is mogelijk dat een koningin een toegang heeft gevonden tot de zolder via een spouwmuur of door een opening in het dak. Op de zolder komen weinig mensen, dus het nest zal daar niet zo snel gestoord worden.

Wespennest in een dakkapel

In een dakkapel kunnen ook wespen voorkomen. Het nest is dan waarschijnlijk net onder of aan de dakrand gebouwd. Als er een raam wordt opengezet, kunnen de wespen zo binnenkomen.

Wespennest in een spouwmuur

Een wespennest in een spouwmuur kan voor veel overlast zorgen. Tijdens de bouw van het nest kunnen de wespen isolatiemateriaal flink beschadigen. Het nest zelf kan de ventilatie verhinderen en zo kunnen er ook schimmels of zwammen ontstaan. Wespen kunnen via ventilatieopeningen in spouwmuren terechtkomen.

Wespennest in een slaapkamer

Het komt niet vaak voor, maar wespen kunnen ook nesten in slaapkamers bouwen. Het gaat dan meestal om kamers die bijna nooit gebruikt of betreden worden. Net als op een zolder kunnen wespen daar dus ook ongemoeid aan een nest werken. Zit er geen nest, maar zitten er wel veel wespen in de kamer? Dan is het mogelijk dat het nest zich bijvoorbeeld net onder de dakrand bevindt, waardoor de wespen via een kier of open raam de kamer kunnen binnenvliegen.

Wespennest in de schoorsteen

In een schoorsteen vinden wespen rust en donkerte. Bovendien is het een moeilijk bereikbare plek voor de mens, dus de beschutting is vrijwel ideaal. De wespen hebben er ook alle ruimte om het nest uit te breiden. Het is ook zo dat de wespen vanuit deze locatie makkelijk kunnen in- en uitvliegen. Schoorstenen die nooit gebruikt worden, maken de meeste kans op wespennesten.

Wespennest in een garage

Ook in een garage vinden wespen een beschutte plek voor hun nest. Ze bouwen het nest in een hoek of aan het plafond. Als de garage direct in verbinding staat met uw woning, kan het nest voor veel overlast gaan zorgen. De wespen hebben dan makkelijk toegang tot uw kamers.

Wespennest in een schuur

Een wespennest kan net buiten een schuur hangen, bij een dakgoot of kozijn, onder een dakrand of zelfs tussen de pannen in het dak zelf. Wespennesten binnen een schuur komen ook voor. Het nest hangt dan ergens boven in een hoek of aan het plafond. 

Wespennest in een tuinhuisje

Tuinhuisjes zijn ook ideale locaties voor een wespennest. De wespen vinden daar warmte en donkerte. Bovendien worden tuinhuisjes niet al te druk bezocht door mensen. Het nest hangt meestal aan een dakrand of bevindt zich binnen, hangend in een hoge hoek of aan het plafond.

Wespennesten buiten een gebouw

Bepaalde wespensoorten kiezen voor plaatsen buiten een woning of bedrijfspand om een wespenkolonie te stichten. Het gaat hier veelal om natuurlijke plekken, zoals:

  • In een struik of heg
  • In een boom.
  • In een holle boomstronk
  • In de grond

Wespennest in een struik of in een heg

Een wespennest kan aan een tak in een struik of diep in een heg hangen. Sommige kolonies bouwen het nest zelfs onder een struik. Het is dan dubbel zo lastig om een nest te bereiken. Alleen als de wespen veel overlast veroorzaken als ze uitvliegen en daardoor de omgeving verstoren, worden ondergrondse nesten onder struiken bestreden.

Wespennest in een (holle) boom

Sommige wespennesten hangen aan een tak in een boom. Of ze hangen aan een groep bladeren of aan een enkel groot, stevig blad. In een boom voelen wespen zich veilig vanwege de hoogte. Sommige soorten, zoals de hoornaar, bouwen hun nest het liefst in de holte van een boomstronk. Het is daar immers donker en beschut.

Wespennest in de grond

Wespennesten in de grond vindt men in bossen, maar ook aan de randen van grasvelden of wegen. De opening van een wespennest in de grond zit overigens altijd aan de onderzijde.Wespenkoninginnen kunnen zelf een gat in de grond maken of gebruik maken van oude muizen- of mollengangen. Rond de wortels van planten zitten soms ook holle ruimtes die de koningin verder kan uitgraven. Wespennesten in de grond worden niet gauw opgemerkt en dat maakt ze vrij gevaarlijk. Het is vaak voorgekomen dat mensen per ongeluk op een nest trapten en toen werden aangevallen.

Wespennesten op openbare plekken

Wespennesten kunnen in het openbaar groen of in openbare gebouwen voorkomen. De bestrijding van deze nesten is vrijwel altijd een verantwoordelijkheid van de gemeente. Zeker in de zomer worden veel wespennesten gesignaleerd in:

  • Parken
  • Pretparken
  • Speeltuinen
  • Pleinen
  • Bibliotheken
  • Bossen

De bouw van een wespennest

Fasen in de bouw van een wespennest

Een wespenkoningin - behorend tot welke wespensoort dan ook -  bouwt maar één nest in haar leven. Ze kiest altijd voor een warme, donkere en niet-vochtige plaats om een nest te beginnen. Onder haar nakomelingen bevinden zich jonge wespenkoninginnen. Als ze de volwassenheid hebben bereikt, worden zij bevrucht door meerdere mannetjeswespen (darren). Ze slaan al het zaad in hun lijf op. De darren sterven direct na de paring, maar wat gebeurt er dan?

  • Augustus en september

In augustus en september verspreiden de jonge koninginnen zich. Terwijl ze op zoek gaan naar een locatie om te kunnen overwinteren, sterft hun oude nest uit. Oude nesten worden overigens nooit meer in gebruik genomen. Een nieuwe wespenkolonie ontstaat altijd in een nieuw nest.

  • Begin september - eind april

De jonge koningin houdt in deze periode een winterslaap. Sommige koninginnen overleven dit niet: ze worden door spinnen of door andere insecten gevonden en opgegeten. In het voorjaar (meestal midden of eind april) ontwaken de overlevende koninginnen uit hun winterslaap. Elke koningin zoekt een eigen locatie om een nest te bouwen. Vaak bevindt die locatie zich niet ver van de plek waar ze heeft overwinterd.

  • April

Van de beschikbare materialen bouwt de koningin een steel. Rond deze steel zal ze een eerste rij aan cellen bouwen. Deze cellen zijn bedoeld als ‘babykamertjes’. In elke cel legt de koningin een eitje. Als de larven uitkomen, zijn ze pootloos en wit van kleur. De koningin voedt de uitgekomen larven met fijngekauwde insecten en bouwt intussen meer cellen bij. Elke larve zal in een eigen cel uitgroeien tot een volwassen wesp. De koningin heeft tegen die tijd weer een extra verdieping met cellen bijgebouwd.

Uit de eerste lichting larven ontstaan werksters; dit zijn vrouwelijke, onvruchtbare wespen. Eenmaal volwassen nemen zij de bouw van het nest over van de koningin. De koningin kan dan meer eieren gaan leggen en ze blijft zich ook richten op de controle van het nest. In deze periode heeft het nest het formaat van een pingpongbal, maar het zal zich nog verder uitbreiden.

  • Begin maart - eind mei

In deze maanden zijn de werksters druk bezig met de bouw van het nest. Hoe snel de bouw gaat, is afhankelijk van verschillende omgevingsfactoren. Er zal bijvoorbeeld voldoende voedsel in de omgeving van het nest moeten zijn. Is dit niet het geval, dan zal overleven moeilijker worden en de bevolking zal beperkt blijven. Gaat het hard regenen? Dan zal het nest, dat met papierachtig materiaal gebouwd is, zo weer vernietigd kunnen worden.

Een wespennest bestaat uit rijen zeshoekige cellen (ook wel: raten) die in lagen zijn opgebouwd. De openingen van de cellen wijzen naar onderen, dit betekent dat de larven altijd met hun kop naar beneden hangen. Dat de cellen zeshoekig van vorm zijn, is niet voor niets. Volgens wetenschappers is dit een praktische vorm, omdat alle hoeken dan precies op elkaar passen. Zo kunnen de cellen stabiel op elkaar worden gebouwd.

De werksters maken steeds grotere cellen onder elkaar zodat er een bolvorm ontstaat. Uiteindelijk worden de cellen weer steeds kleiner, zodat de vorm zich sluit. De werksters ‘recyclen’ het gebruikte materiaal door de binnenkant van het nest soms weer af te knagen en fijn te kauwen. Van het papje kunnen ze dan weer nieuwe cellen bouwen. Elke werkster weet instinctief hoe ze moet bouwen. Tegelijkertijd moeten de werksters ook water verzamelen en voedsel vergaren voor hun larven.

De ideale temperatuur in een nest is 32 graden. Wordt het nest warmer, dan gebruiken de werksters het water en ze slaan met hun vleugels om het nest af te koelen.

  • Juni en juli

De koningin legt in deze periode eitjes waar mannetjeswespen (darren) en nieuwe koninginnen uit voortkomen. Bijzonder is dat alle wespenkoninginnen in het hele land rond dezelfde tijd hieraan beginnen, dan kunnen de darren en de jonge koninginnen later bijna tegelijkertijd uitvliegen om met elkaar te paren. Vaak paren ze met wespen uit andere kolonies, vermoedelijk om incest te voorkomen en het volk zo fysiek sterk te houden. Het ‘uitvliegen’ van darren en nieuwe koninginnen begint rond eind juli en kan tot laat in de herfst nog plaatsvinden. Dit is mede afhankelijk van hoe lang hun geboortenest in staat is om actief te blijven.

  • Augustus en september

In deze periode heeft een wespennest de maximale omvang bereikt. Sommige nesten kunnen dan zo groot zijn als een voetbal. Dit is zeker het geval voor nesten die niet onder de grond zijn gebouwd. Het begin van de herfst is inmiddels wel in aantocht. Het wordt kouder en het voedsel wordt schaarser. De koningin wordt steeds meer door haar werksters genegeerd en sterft uiteindelijk van de honger. Hierna sterven alle werksters, door kou, honger en… door kannibalisme.

Materialen

Gewone wespen gebruiken plantenvezels of droge en verrotte houtvezels als materiaal voor hun nest. Ze knagen het hout van (dode) bomen of van hekken en tuinmeubilair. Het hout wordt met de kaken vermalen en vermengd met speeksel of water. De werkster neemt het papje mee naar het nest en braakt het daar uit. Van het braaksel maakt ze een propje. Het propje wordt in een dunne laag aangebracht aan een cel. Gaandeweg ontstaan er zo nieuwe lagen.

Duitse wespen bouwen hun nest op dezelfde manier, maar ze gebruiken alleen droog en verweerd hout voor de bouw van hun nest. Het nest is daarom grijs, niet gelig tot roodbruin van kleur, zoals dat van gewone wespen.

Hoornaars kiezen voor dezelfde materialen als gewone wespen. Hun nesten zijn echter wat minder stabiel.

Structuur van een wespennest

De structuur van een wespennest is voor de meeste wespensoorten vrijwel gelijk. Sommige maten, vormen en kleuren kunnen wel wat verschillen. We bespreken hier de structuur van de nesten van de drie meest voorkomende soorten in ons land: de gewone wesp, de Duitse wesp en de hoornaar.

Nest van de gewone wesp

  • Het nest bevat ongeveer 8 raten. Deze zijn horizontaal aangelegd en worden met pilaren verbonden.Een sterk ontwikkeld volk kan ook 10 tot 12 raten in het nest aanbrengen.
  • De 8 raten bevatten ongeveer 12.000 cellen.
  • De dikte van het dak is ca. 6 cm.
  • De dikte van de nestwanden is ca. 2-3 cm.
  • Er kunnen meerdere ingangen in een nest zijn gemaakt.
  • Een afgebouwd nest heeft een doorsnede van 20-35 cm.
  • Het nest is gelig tot roodbruin van kleur. Er zitten ook lichte en donkere streeppatronen op. Deze zijn ontstaan omdat de wespen het hout of de plantenvezels op verschillende plekken hebben verzameld.
  • Gewone wespen kunnen overal een nest oprichten: bovengronds of ondergronds en zowel binnenshuis als buitenshuis.

Wespennest

Nest van de Duitse wesp

  • Het nest bevat ongeveer 8 raten. Deze zijn horizontaal aangelegd en worden met pilaren verbonden. Een sterk ontwikkeld volk kan ook 10 tot 12 raten in het nest aanbrengen.
  • De 8 raten bevatten ongeveer 12.000 cellen.
  • De dikte van het dak is ca. 6 cm.
  • De dikte van de nestwanden is ca. 2-3 cm.
  • Vaak zitten zijn er meerdere ingangen aanwezig.
  • Een afgebouwd nest heeft een doorsnede van 20-35 cm.
  • Het nest is altijd grijs van kleur. Dat komt omdat Duitse wespen alleen droog en verweerd hout gebruiken. Op het nest zitten soms ook gele of vuilwitte dunne streeppatronen.
  • Duitse wespen kunnen zowel ondergronds als bovengronds nesten bouwen. Wel gaat hun voorkeur meestal uit naar heggen, struiken of bomen.

Duitse wesp

Nest van de hoornaar

  • Het nest bevat ongeveer 8 raten. Deze zijn horizontaal aangelegd en worden met pilaren verbonden.
  • De 8 raten bevatten ongeveer 12.000 cellen.
  • De dikte van het dak is ca. 6 cm.
  • De dikte van de nestwanden is ca. 2-3 cm.
  • Er kunnen meerdere ingangen in het nest zijn gemaakt.
  • Een afgebouwd nest heeft een doorsnede van 20-35 cm.
  • Het nest is gelig tot roodbruin van kleur met lichte en donkere streeppatronen, net als bij nesten van gewone wespen.
  • Kenmerkend voor een hoornaarsnest is dat het meestal bedekt is met schelpvormige lagen.
  • De hoornaar gebruikt dezelfde materialen voor het nest als de gewone wesp.
  • Hoornaars bouwen nesten altijd bovengronds. Ze geven de voorkeur aan (holle) bomen, maar hun nesten komen ook wel in gebouwen voor.

Hoornaar nest

De omvang van een wespennest

Wanneer een groep wespen bij elkaar leeft, wordt dat een ‘wespenkolonie’ genoemd. Het aantal wespen in een nest kan per kolonie verschillen. Het aantal wespen in een nest hangt af van de wespensoort, van de (natuurlijke) omstandigheden en van de hoeveelheid voedsel die de wespen kunnen verzamelen voor hun kolonie.

Elk wespennest bestaat uit:

  • een koningin.
  • werksters (dit zijn de wespen die u ziet rondvliegen).
  • darren (mannetjeswespen).
  • nieuwe wespenkoninginnen.

Hoeveel wespen bevat een wespennest?

Het aantal wespen in een wespennest kan per kolonie verschillen. We bespreken in het kort de aantallen voor de drie meest voorkomende wespensoorten.

Wespennest van een gewone wesp

  • Productie van 3000 tot 8000 larven in één seizoen.
  • Productie van 1000 tot 1500 nieuwe koninginnen.
  • Het nest kan ruim 5000 exemplaren bevatten.

Wespennest van een Duitse wesp

  • Productie van 3500 tot 8000 larven in één seizoen.
  • Het nest kan 7000 wespen bevatten.
  • Deze nesten bevatten vaak meer wespen dan nesten van gewone wespen.

Wespennest van een hoornaar

  • Een hoornaarsnest wordt meestal maar door een paar honderd exemplaren bewoond.
  • Het maximale aantal in een hoornaarsnest is ca. 1000 wespen.

Hoe sterft een wespenkolonie uit?

In augustus begint het verval van de wespenkolonie. De larven zijn inmiddels allemaal volgroeid. Dit betekent dat zij geen voedsel meer kunnen leveren aan de werksters. Werksters verzamelen namelijk insecten voor de larven. Met de proteïnen die de larven uit de insecten halen, produceren zij een zoet, doorzichtig ‘braaksel’ waarmee de werksters zich kunnen voeden. Door het gebrek aan larven, kunnen de werksters verhongeren. Deze zullen dan elders suikerrijk voedsel gaan zoeken en komen dan vaak bij mensen terecht.

De kou nadert. Het voedsel wordt steeds schaarser en de werksters negeren de koningin. Zij sterft en daarmee is het gedaan met de coördinatie van het nest. Wat volgt is totale anarchie. De wespen zijn zo hongerig dat ze overgaan tot kannibalisme. Tegelijkertijd breken de werksters het nest aan de binnenkant stukje bij beetje af. Zo daalt de temperatuur binnen het nest steeds verder. Uiteindelijk sterven alle wespen in de herfst uit door kou en honger.

Het gebeurt niet vaak, maar het is mogelijk dat een wespennest de herfst en misschien ook het begin van de winter kan overleven. Dit kan alleen als er rijkelijk voedsel in de omgeving te vinden is. Vooral van Duitse wespen is bekend dat zij een kolonie vrij lang in leven kunnen houden als de omstandigheden gunstig zijn. Dat komt onder andere omdat enkele van hun voedselbronnen (denk aan bepaalde insecten) meer bestand zijn tegen de kou dan de insecten die door de gewone wespen worden gevangen.

Een wespenkolonie kan ook uitsterven door een ‘natuurramp’. Als er in de zomer veel regen valt, kunnen wespen niet rondvliegen om voedsel te verzamelen voor de larven. Sommige wespen worden zelfs door de regen overvallen en overlijden. De larven krijgen dan geen eten meer en de bouw van het nest wordt aanzienlijk vertraagd. Alleen hoornaars kunnen bij regen en ‘s nachts nog rondvliegen op zoek naar prooi. Nesten die niet goed genoeg beschut zijn tegen de regen kunnen grote schade oplopen en zelfs helemaal vernietigd worden.

Wat u moet weten over een wespenplaag

Niemand zit in de zomer op wespen te wachten. Sommige mensen zijn zelfs erg bang voor wespen en kunnen behoorlijk in paniek raken. Dat is niet geheel onterecht, want wespen staan erom bekend dat ze pijnlijke steken kunnen uitdelen. Maar hoe komen de wespen eigenlijk bij u terecht? En hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn van een plaag?

Hoe ontstaat een wespenplaag?

Een wespenkoningin is vanaf de bouw van haar nest voortdurend bezig met eitjes leggen. Uit deze eitjes ontstaan larven. De werksters zorgen voor al het voedsel. Voor de larven vangen ze insecten die ze deskundig ontleden en fijnkauwen. De larven doen zich tegoed aan het insectenpapje en leveren op hun beurt een zoet braaksel. De werksters voeden zich met het braaksel, omdat dit veel suikers bevat. Van de suikers krijgen de werksters genoeg energie om hun taken te kunnen uitvoeren.

In de maanden juli en augustus breken barre tijden voor de werksters aan. De meeste larven zijn rond deze tijd namelijk al volgroeid, dit betekent een tekort aan zoet braakvocht. De werksters lijden honger en gaan dan op zoek naar ander voedsel dat suiker bevat. Vanaf dat moment gaan ze u lastigvallen.

Wat zijn de kenmerken van een wespenplaag?

Wat maakt een wespenplaag een ware plaag? Wespen veroorzaken vooral overlast als ze in grote groepen aanwezig zijn. In de zomermaanden kunt u ze op vele plaatsen tegenkomen:

  • In speeltuinen
  • In parken
  • In pretparken
  • In bossen
  • In uw eigen tuin
  • In uw eigen huis of bedrijf
  • Op terrassen van cafés en restaurants
  • Bij open zwemlocaties
  • Op campings
  • Op de kermis
  • Op festivals

Wespen komen aanhoudend op zoet voedsel en zoete dranken af. Denk bijvoorbeeld aan ijsjes, limonades, stukken fruit, taart of puddingen, maar ook aan alcoholhoudende dranken. Ook als iemand net iets zoets heeft gegeten of gedronken, kunnen er wespen rond hem heen gaan vliegen en proberen te landen. Vervelend is ook dat wespen eveneens worden aangetrokken tot zoete geuren die niets met voeding van doen hebben, zoals parfums, aftershaves, deodorants, zonnebrandcrèmes en andere verzorgingsproducten. Soms komen de wespen zelfs op zweetgeuren af.

Wat zijn de gevolgen van een wespenplaag?

Wespen dwingen u om uzelf constant te verplaatsen. Op zich is dat al heel vervelend, maar er kleven ook serieuze gevaren aan een wespenplaag. Het probleem is dat wespen gemeen kunnen steken als ze zich aangevallen voelen. In een aantal gevallen kunnen ze zelfs spontaan steken uitdelen. Wanneer voelen wespen zich bedreigd? Als u bijvoorbeeld te dicht op het nest komt of als u naar een wesp gaat slaan wanneer deze u te dicht nadert. Let erop dat uw kinderen en huisdieren ook afstand houden van wespen en wespennesten.

Voor mensen met een allergie voor wespengif, kan een wespenplaag rampzalig uitpakken. Een enkele steek is al voldoende om een heftige allergische reactie op te wekken. De gestoken persoon kan een intense jeuk ervaren, duizelig of misselijk worden, flauwvallen en zeer ernstige ademhalingsproblemen krijgen. Met een EpiPen kunnen de allergische verschijnselen worden geremd, maar men moet op wel op tijd handelen. Geen EpiPen? Bel dan direct het alarmnummer.

Schade door wespen

Wespen kunnen in de zomer en in het najaar veel overlast veroorzaken, zeker als ze in grote aantallen voorkomen. Maar kunnen ze ook (blijvende) schade toebrengen?

Schade door steken

De grootste schade die wespen kunnen toebrengen, is als ze mensen of dieren steken. De steken zijn zeer pijnlijk en er kunnen allerlei symptomen optreden, zoals jeuk, roodheid van de huid en zwellingen.

Sommige mensen (en dieren) zijn allergisch voor het gif dat de wesp in de huid spuit. Ze kunnen dan in shock raken en uiteindelijk zelfs eraan overlijden. Sommige mensen weten dat ze allergisch zijn voor wespengif en hebben dan ook middelen in huis om zichzelf te kunnen behandelen na een steek. Een van deze middelen is de EpiPen, een spuit waarmee men zichzelf adrenaline toedient. De adrenaline zorgt ervoor dat de ergste allergische klachten verdwijnen, maar hierna is er meestal nog een nabehandeling nodig door de arts.

Een ander gevaar is dat wespen in de tong, in de mond of in de hals kunnen steken. Hierbij maakt het niet uit of iemand ook allergisch is, want bij elk mens of dier kan de tong of de keel zo fors gaan opzwellen dat de luchtweg wordt afgesloten. Bel direct voor medische hulp als dit voorkomt!

Schade door bacteriën

Wespen jagen op insecten om aan hun larven te voeren. Muggen en vliegen zitten vaak op uitwerpselen of kadavers, dus de wespen zullen daar mooie jachtvelden vinden. Helaas komen de wespen dan ook in contact met de bacteriën in de uitwerpselen of de kadavers. Als een wesp hierna op uw appeltaart gaan zitten, dan kan deze besmet worden met E-coli of met andere schadelijke bacteriën. Wespen zitten ook vaak in afvalbakken… stelt u zich eens voor hoeveel bacteriën deze al bevatten!

Schade aan woningen

Als er een wespennest in de spouwmuur zit, dan is het mogelijk dat de wespen isolatiemateriaal hebben moeten doorknagen om, bijvoorbeeld, meer ruimte te maken voor het (groeiende) nest. Lastig is ook dat een spouwmuur altijd geventileerd moet blijven. Een wespennest kan die ventilatie behoorlijk verstoren. Door geringe ventilatie kunnen zwammen of schimmels ontstaan en dan heeft u er een ongedierteprobleem bij.

Verder veroorzaken wespen geen schade aan woningen. Eigenlijk werkt het zelfs andersom: juist door al bestaande schade aan woningen (barsten in muren, gaten in daken e.d.) kunnen de wespen in een huis geraken.

Schade aan meubilair

Wespen knagen stukjes dood of droog hout van bomen en gebruiken het materiaal om hun nest te kunnen bouwen. Duitse wespen halen dit hout ook wel eens van tuinmeubilair. De schade die hierdoor ontstaat is echter minimaal: er worden telkens maar kleine beetjes afgeknaagd. Ook de oppervlakken van het meubilair worden wat verruwd, maar deze kunt u opschuren en eventueel lakken.

Schade aan andere insecten

Wespen jagen op andere insecten en kauwen deze fijn om aan hun larven te voeren. Dat heeft nadelen, maar ook voordelen. Het nadeel is dat wespen ook bijen aanvallen en die behoren juist tot de beschermde insectensoorten. Het voordeel is dat wespen op insecten jagen die gewassen verwoesten, zoals (blad-)luizen en rupsen. Een ander nut is dat wespen op teken, vliegen en muggen jagen en dit zijn insectensoorten die hinderlijk kunnen zijn voor mens en dier. Sterker nog: het zijn insecten die ernstige ziektes kunnen overbrengen, zoals de ziekte van Lyme (teek) of malaria (mug). Door insecten te vangen, behoeden de wespen ons dus voor ander onheil.

Een wespensteek behandelen en voorkomen: zo doet u dat

Wespensteken kunnen zeer pijnlijk zijn. De steek van een gewone wesp of een Duitse wesp kan al voor leed zorgen, maar de steek van hoornaar is nog pijnlijker. Wanneer steken wespen en hoe gevaarlijk is een wespensteek eigenlijk? En wat kunt u doen als u bent gestoken? Hier vindt u een uitgebreide uitleg.

Wanneer steekt een wesp?

Wespen steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Stelt u zich eens voor: u geniet aan uw tuintafeltje van een glas limonade. Dan komt er een wesp op uw glas af en vliegt ook om u heen. U probeert de wesp van u af te slaan. De wesp zal erg geprikkeld raken en u willen steken. Zeker tegen het einde van de zomer, zullen wespen minder voedsel kunnen vinden. Ze zijn dan eerder geneigd om te steken.

Wespen kunnen ook in een zwerm tot de aanval overgaan. Dit gebeurt vooral wanneer ze aanvoelen dat hun nest en dus ook hun larven en koningin worden bedreigd. Een agressieve zwerm bestaat uit werksters die het nest willen verdedigen. Ze doen dit bijvoorbeeld als een ongediertebestrijder het nest aan het bestrijden is of als u zelf het nest aan het verwijderen bent. Dit laatste is overigens niet aan te raden.

Hoe vaak kan een wesp steken?

Aan het achterlijf van de wesp is een angel bevestigd. Deze angel bevat een gifzak. De wesp landt op de huid en doorboort het met haar angel. Dan spuit ze haar gif. De angel is glad waardoor ze zelfs meerdere keren kan steken. Een bij kan dat bijvoorbeeld niet: als zij steekt wordt de angel uit haar lijf getrokken. Ze overlijdt dan direct. Hommels kunnen, net als wespen, wel meerdere keren steken.

Wat zijn de kenmerken van een wespensteek?

Na de steek kunt u een brandende pijn voelen. De plek waar u gestoken bent wordt rood en de huid kan flink gaan opzwellen. Hierna kan de plek pijnlijk worden en gaan jeuken. Deze klachten kunnen na een paar uur al weg zijn. Als u door meerdere wespen zeer vaak gestoken wordt, dan is de pijn natuurlijk niet voor te stellen. U kunt dan zelfs in shock raken en komen te overlijden.

Steken in de tong, mond of keel zijn zeer gevaarlijk. Schakel dan ook direct medische hulp in, want als er in deze gebieden zwellingen voorkomen is de kans groot dat u stikt!

Ook bij uw huisdier kunnen ernstige klachten optreden na een wespensteek. Zij kunnen dezelfde symptomen krijgen als mensen. Zwelt de gestoken plek flink op? Reageert uw huisdier trager dan gewoonlijk? Breng hem of haar dan zo snel mogelijk naar de dierenarts.

Wespensteek

Wat zijn de gevolgen van een wespensteek?

Zeer bepalend is of u allergisch bent voor wespengif of niet. Bent u allergisch, dan krijgt u last van de hierboven omschreven symptomen, maar dat is helaas nog niet alles. U kunt ook misselijk en duizelig worden en uw lippen, oogleden en ledematen kunnen opzwellen. Dit is levensgevaarlijk als u niet op tijd uw medicatie gebruikt. U kunt dan in een shocktoestand geraken. Dit wordt ook wel ‘anafylactische shock’ genoemd. Als er dan niet op tijd medische hulp wordt ingeschakeld, kunt u zelfs komen te overlijden. Mensen met een allergie voor wespengif wordt altijd aangeraden om zo ver mogelijk uit de buurt te blijven van wespen en wespennesten. Een enkele steek kan namelijk al voldoende zijn om een allergische reactie in het lichaam op te wekken. Dit geldt trouwens ook voor bijengif of hommelgif.

Hoe kunt u een wespensteek behandelen?

Zeker als u allergisch bent voor wespengif en geen medicatie bij zich heeft, moet u extra opletten. Zodra u zich misselijk of duizelig voelt of kortademig wordt, moet u meteen medische hulp inschakelen. Grijp ook direct in als u in de neus, tong, mond, hals of keel bent gestoken. U kunt dan het beste het alarmnummer bellen.

Treden er geen ernstige klachten op? Uw klachten kunnen dan na een paar uur verdwenen zijn. Intussen kunt u het volgende doen:

  • Controleer of de angel niet in de huid achtergebleven na de steek.
  • U kunt een gifpompje gebruiken (als u die heeft) om het gif uit de huid te zuigen.
  • Koel de gestoken plek bijv. met een natte doek, een washandje met daarin ijsblokjes of met een ijskompres.
  • Bij veel pijn kunt u een pijnstillende crème gebruiken.
  • Bij zwelling kunt u verzachtende crème gebruiken. Deze kan de zwelling doen verminderen.
  • Probeer niet te wrijven of te krabben op de gestoken plek.

Hoe kunt u een wespensteek voorkomen?

U kunt op verschillende manieren wespen weren om een wespensteek te voorkomen.

  • Als er één of meerdere wespen u benaderen, dient u in alle gevallen kalm te blijven. Wuif ze in geen geval weg en ga niet om u heen slaan. Juist dan kunnen de wespen gaan steken. Blijf stilstaan of beweeg u langzaam weg van de wespen. Verwijder ook datgene waar zij op afkomen, bijvoorbeeld uw glas limonade of de stukken fruit die u aan het eten was.
  • Wespen worden aangetrokken door alles wat zoet ruikt of smaakt. Dek altijd al uw etenswaren af, ook als u buiten eet. Ook alcoholhoudende dranken kunt u beter bedekken.
  • Houd uw afvalbakken goed gesloten. De geur van afval kan wespen aantrekken.
  • Picknickt u op openbare plaatsen? Ruim uw afval dan goed op, zodat er zo min mogelijk wespen op afkomen.
  • Raap geen overrijp fruit op. Er kan een wesp in zitten. Heeft u fruitbomen in de tuin? Fruit dat op de grond is gevallen kunt u beter ruimen.
  • Drink nooit rechtstreeks uit een blikje of een flesje. Er kan namelijk een wesp in zitten. Zeker bij kinderen moet u zien te voorkomen dat zij niet per ongeluk een wesp inslikken! Gebruik dus liever een rietje.
  • Wespen worden ook aangetrokken door zweet of door zoete geuren op het lichaam. Het kan zijn dat er wespen om u heen vliegen vanwege uw parfum, aftershave, deodorant, zonnebrandcrème of andere verzorgingsproducten. U kunt deze producten beter zo min mogelijk gebruiken. Gebruik eventueel een insectenwerende spray of crème.
  • Zorg ervoor dat de wespen niet in uw huis kunnen komen. U doet dit door alle naden en kieren te dichten of door horren voor de ramen te plaatsen.
  • Tot slot: de beste manier om een wespensteek te voorkomen, is door zo ver mogelijk uit de buurt te blijven van wespen of wespennesten. Veroorzaakt een nest te veel overlast? Roep dan de hulp in van een professionele bestrijder. Veroorzaakt een nest geen overlast? Laat het nest dan met rust en ga het zeker niet zelf bestrijden.

Zelf een wespennest verwijderen

U merkt dat er meer wespen rondvliegen dan normaal. Het is mogelijk dat u ook vrijwel direct een wespennest vindt. Is het verstandig om dit zelf te gaan bestrijden? Tenzij u zelf een professionele ongediertebestrijder bent, raden we u dit niet aan. De kans is namelijk groot dat u het probleem alleen maar verergert. Het zelf bestrijden van een wespennest kent namelijk zoveel risico’s, dat we deze hier zullen toelichten.

Methode 1: Spray tegen wespen

Sommige mensen gebruiken sprays die speciaal gemaakt zijn voor het bestrijden van wespen. Als u hiervoor kiest, dan moet u de gebruiksaanwijzing aandachtig doorlezen en de instructies goed opvolgen. Zorg er in ieder geval voor dat er geen kinderen of huisdieren aanwezig zijn, want sprays zijn zeer giftig. Bevindt het wespennest zich binnenshuis? Dan moet u de ruimte waarin het nest zich bevindt goed afsluiten.

Na gebruik van de spray zult u 24 uur moeten wachten. Ruim vervolgens alle dode wespen op en verwijder het nest. Heeft het middel niet gewerkt? Dan zult u toch een professionele bestrijder moeten inschakelen.

Methode 2: Poeder tegen wespen

Net als bij sprays zult u een poeder moeten gebruiken dat speciaal is gemaakt voor de bestrijding van wespen. Andere poeders, zoals mierenpoeder, zullen niet helpen. Ook voor poeders geldt dat u de instructies goed moet doorlezen en uitvoeren. Laat kinderen en huisdieren niet in de buurt komen, anders kunnen zij ook vergiftigd raken. Het kan 24 uur duren voor het middel werkt.

Ruim na de bestrijding alle dode wespen op en verwijder het nest. Heeft het middel niet gewerkt? Dan zijn de wespen er waarschijnlijk resistent voor. U kunt dan het beste contact opnemen met een ongediertebestrijder. Hij gebruikt middelen waarvan met zekerheid is vastgesteld dat de wespen daar niet resistent voor zijn.

Methode 3: Het wespennest dichtstoppen

Dit moet u nooit doen! Als u de opening van een wespennest afsluit, dan zullen de wespen in paniek raken en zich door het nest gaan boren. Eenmaal bevrijd zullen ze zeer agressief reageren en steken.

Methode 4: Het nest uitroken

Het is misschien verleidelijk om hangende wespennesten uit te roken. Men stookt dan een vuur onder het nest om de wespen uit het nest te lokken. Het enige wat u daarmee bereikt, is dat de wespen direct uitvliegen en zich overal gaan verspreiden. Niet alleen u, maar heel uw omgeving loopt dan gevaar.

Methode 5: Het nest in brand steken

Als het uitroken van een wespennest al onverstandig is, dan hoeven we u misschien niet uit te leggen dat het het in brand steken van een nest ook geen goed idee is. En dan al helemaal niet als het nest zich in uw huis bevindt. Een wespennest is van papierachtig materiaal gemaakt en is dus uiterst ontvlambaar. U riskeert dat u uw hele huis in lichterlaaie zet. Daarnaast kan het vuur nooit alle wespen doden. Sterker nog: de wespen die het nest ontvluchten en de wespen die zich op dat moment nog buiten het nest bevinden zullen direct tot de aanval overgaan.

Methode 6: Het nest verdrinken

Een wespennest verdrinken in water is al even zinloos als bestrijding met vuur. Stel dat u het nest zonder kleerscheuren in een emmer water weet te krijgen, dan moet u nog minstens een nacht wachten tot alle wespen dood zijn. Ook hier geldt dat u niet alle wespen met deze methode kunt doden. Zeker als u overdag aan de slag gaat, zullen veel werksters zich op dat moment buiten het nest bevinden. Zij zullen een signaal krijgen dat er iets mis is met het nest. Ze zullen u direct aanvallen, samen met de wespen die zich nog net uit het nest konden redden.

Methode 7: Het nest slopen

Sommige mensen besluiten om een wespennest te slopen met een honkbalknuppel of met een ander hard voorwerp. Wederom: dit is een uiterst gevaarlijke en ineffectieve methode. De wespen zullen direct uitvliegen en alles steken wat hun vliegroute kruist. Ook de wespen die niet in het nest zaten, komen direct terug om het nest te verdedigen. Door hard op het wespennest te slaan, brengt u dus niet alleen uzelf, maar ook anderen in gevaar.

Gaat u toch zelf aan de slag? Let dan op deze punten!

  • Hoe weet u zeker dat u niet allergisch bent voor wespengif? Deze allergie komt vaak voor, dus u doet er goed aan om zich dit af te vragen. Bent u allergisch? Dan is het zeer onverstandig om zelf een wespennest te gaan bestrijden. Weet u nog niet of u allergisch bent? U kunt dit laten testen. Vraag hierom bij uw huisarts.
  • Weet u wel met welke wespensoort u te maken heeft? Sommige soorten kunnen namelijk agressiever reageren dan andere. En kunt u een bij van een wesp onderscheiden? Veel mensen kunnen het verschil niet zien. Gaat het om bijen? Denk eraan dat zij beschermd zijn. Vraag aan een imker of hij de bijen voor u kan verwijderen en meenemen.
  • Controleer vanaf april of mei regelmatig op beginnende wespennesten. Deze nesten kunnen zo groot als een pingpongbal of tennisbal zijn, afhankelijk van de bouwfase. U kunt deze nesten vaak al verwijderen, want de kolonie is dan nog niet zo groot. Het beste is als de koningin hierbij ook wordt gedood. Zo kan zij geen nieuw nest meer oprichten. Het nest moet wel goed bereikbaar zijn, anders moet u alsnog een professional inschakelen.
  • Een nest kan beter laat in de avond of ‘s nachts verwijderd worden. In de avond zijn de wespen slaperig en dus trager. En alleen hoornaars vliegen in de nacht nog uit. Het gebruik van zaklamp is echter niet aan te raden, want het licht trekt wespen aan. Beter is misschien nog om het nest bij vroeg daglicht te verwijderen, dan kunt u voldoende zien.
  • Ontdekt u pas in de nazomer een wespennest? De kou is dan al misschien aanwezig en de wespen voelen aan dat ze binnenkort zullen sterven. Ze zijn dan extra alert en dus ook extra gevaarlijk. U kunt het nest in dat geval beter laten uitsterven.
  • Wat u ook van plan bent, bedenk alvast een ontsnappingsroute. Denk hierbij ook aan uw familie, vrienden en mogelijke voorbijgangers. Hoe snel kan iedereen zich uit de voeten maken als de wespen zullen aanvallen? Verwijder alle obstakels vooraf zodat niemand kan struikelen.
  • Draag altijd beschermende kleding als u een wespennest zelf wilt aanpakken. Denk aan dikke kleding met lange mouwen of broekspijpen, handschoenen en hoge laarzen. Bescherm uw gelaat met een sjaal en een bril. Liever nog: trek een imkerpak aan als u hierover kunt beschikken. Reinig alle kledingstukken zorgvuldig na gebruik van het bestrijdingsmiddel!

Moeilijk bereikbare wespennesten

Veel wespennesten kunnen niet door leken verwijderd worden, omdat ze op een nagenoeg onbereikbare plek zijn gebouwd. Dit soort nesten zitten in muren, tussen spouwmuren of hoog op zolders of daken. Ga nooit op een ladder staan als u wespen wilt bestrijden! Als u dan door een zwerm wordt aangevallen, kunt u niet snel vluchten. U kunt zelfs van de ladder vallen en dan is wel het laatste wat u wilt. Moeilijk bereikbare wespennesten kunnen het beste worden aangepakt door professionele bestrijders.

Is het altijd nodig om een wespennest te verwijderen?

Nee. Sterker nog: als een nest geen overlast veroorzaakt, moet het met rust worden gelaten. Wespen zijn namelijk zeer nuttig voor jouw natuurlijke omgeving om de volgende redenen:

  • Wespen jagen op bladluizen en rupsen en kunnen daarmee veel schade aan gewassen voorkomen.
  • Wespen jagen ook op teken, vliegen en (steek-)muggen. Dit zijn insecten die bij mensen ook voor veel overlast kunnen zorgen. Zo houden de wespen de natuur in balans.
  • Wespen verzamelen zoet nectar uit bloemen. Terwijl ze langs de bloemen gaan, helpen ze de pollen verspreiden. Zo ontstaan er nog meer (mooie) bloemen.

Professionele bestrijding van een wespennest

Het bestrijden van een wespennest is een taak die meestal aan professionele ongediertebestrijders wordt overgelaten. Het zelf (incorrect) bestrijden van een nest, kan wespen zeer agressief maken. Dit levert gevaar op voor uzelf en uw naasten. Zeker als u allergisch bent voor wespengif, wilt u geen risico lopen om (meerdere malen) gestoken te worden. Hier vindt u alle informatie over de professionele bestrijding van een wespennest.

Kosten van het verwijderen van een wespennest

U kunt ervoor kiezen om met verschillende doe-het-zelfmiddelen aan de slag te gaan, maar de kans dat u daarmee een heel wespennest kunt vernietigen is gering. Het geld dat u aan deze middelen kwijt bent, kunt u eigenlijk beter aan een professionele ongediertebestrijder besteden. Deze zal een offerte voor u opmaken van waaruit u de kosten duidelijk kunt aflezen. Bepalende factoren voor de kosten voor een bestrijding van een wespennest zijn:

Omvang en locatie van het wespennest

Sommige wespennesten kunnen moeilijk bereikbaar zijn. Denk aan nesten tussen spouwmuren of aan nesten die hoog in een boom of aan een dakrand hangen.

De bestrijdingsmethode

Afhankelijk van de omvang van het probleem zal de ongediertebestrijder een gepaste bestrijdingsmethode voorstellen.

De tijd die de bestrijding in beslag zal nemen

Het is mogelijk dat u wel overlast ervaart van wespen, maar dat u het wespennest nog niet zelf heeft kunnen vinden. De ongediertebestrijder kan het voor u doen, maar dit kost wel wat meer tijd. Het is ook mogelijk dat er wat meer voorbereidingen moeten worden getroffen dan anders, maar ook dat is afhankelijk van de ernst van het probleem.

De preventiemaatregelen na de bestrijding

Na de bestrijding zal de ongediertebestrijder u van adviezen kunnen voorzien om nieuwe wespenplagen te voorkomen.

Plan van aanpak wespennest bestrijden

De ongediertebestrijder komt eerst bij u langs voor een inspectie. Zo krijgt hij een goed beeld van de omvang van de wespenplaag. Bovendien zal hij ook moeten weten om welke wespensoort het gaat. Het kan de gewone wesp of de Duitse wesp betreffen, maar er zijn ook gevallen waarbij men moet optreden tegen de hoornaar.

Is het nest niet direct zichtbaar? Dan zal de ongediertebestrijder tijdens de inspectie ook op zoek moeten gaan naar het nest. Ziet hij deze niet, dan zal hij op de vliegroutes van de wespen letten. Door deze routes nauwlettend te volgen, kan de bestrijder het nest alsnog vinden.

De locatie van het wespennest is ook erg bepalend voor de bestrijdingsmethode. Zit het nest binnen of buiten een gebouw? Bijvoorbeeld: nesten in spouwmuren kunnen beter in het midden van het seizoen bestreden worden, omdat wespen in de nazomer meestal agressiever reageren.

Op basis van zijn bevindingen zal de ongediertebestrijder een plan van aanpak (ofwel: offerte) voor u opstellen. Hierin beschrijft hij stapsgewijs wat hij voor u kan doen om uw wespenplaag op te lossen. Als u met dit plan akkoord gaat, zal de bestrijder zo spoedig mogelijk aan de slag gaan met de bestrijding van het wespennest.

Middelen om een wespennest te bestrijden

Een wespenplaag wordt altijd bij de bron aangepakt en dat is het wespennest zelf. De ongediertebestrijder trekt eerst beschermende kleding aan: handschoenen, dichte schoenen, een imkerhoed en een wespenpak. Hij gebruikt ook een mondkapje zodat hij tijdens de bestrijding geen bestrijdingsmiddel inademt.

De ongediertebestrijder gebruikt een poederspuit om een wespennest te bestrijden. Dit apparaat bestaat uit een spuit met daaraan gekoppeld een reservoir dat een fijn wit poeder bevat. Dit is een insecticide tegen wespen. Als het nest hoog gelegen is, kan de bestrijder nog een verlengstuk op de spuit zetten.

De bestrijder spuit onder hoge druk het poeder in de opening van het wespennest. Het poeder hecht zich aan de vleugels van de wespen. De wespen nemen het vanaf de ingang mee naar binnen en door met hun vleugeltjes te slaan, verspreiden ze het poeder. Ook de wespen die buiten het nest actief zijn komen terug, omdat ze vanuit het nest een signaal doorkrijgen dat er gevaar is. Bij binnenkomst komen ook zij met het poeder in aanraking. Het gif tast het zenuwstelsel van alle wespen aan. Het kan tot twee dagen duren voor ze allemaal zijn gestorven.

Na de bestrijding zal de ongediertebestrijder u adviezen kunnen geven om een volgende wespenplaag te voorkomen. De locatie van het zojuist bestreden nest kan belangrijke hinten opleveren. Zat het nest bijvoorbeeld binnenshuis? Dan zult u de volgende keer allerlei openingen moeten dichten zodat er geen wespenkoningin meer naar binnen kan komen om een nest te bouwen.

Garantie op de bestrijding van een wespennest

Na bestrijding van een wespennest heeft u recht op een seizoensgarantie. Deze garantie is aan een aantal voorwaarden verbonden:

  1. Komt het nest in hetzelfde seizoen weer terug? Dan wordt dit nest gratis voor u verwijderd.
  2. Is er een nieuw nest op een andere plek ontstaan? Dan heeft u geen recht op de garantie.
  3. Is er een nieuw nest in een ander seizoen ontstaan? Ook dan is de garantie niet van toepassing.
  4. Heeft u preventie-adviezen van de bestrijder niet goed opgevolgd en is het oude nest daardoor teruggekomen? Ook dan kunt u geen gebruik maken van de garantie.

Ervaart u overlast van wespen? Ga het nest niet zelf bestrijden. Hoe eerder u melding maakt van een nest, hoe meer overlast u voorkomt. Professionele ongediertebestrijders kunnen een wespennest op een veilige manier verwijderen.

Voorkom overlast door wespen

Het zelf bestrijden van een wespennest brengt allerlei gevaren met zich mee. U kunt daarom beter wering aanbrengen of andere maatregelen toepassen om overlast door wespen te voorkomen. Hier vindt u een aantal tips die u al goed op weg kunnen helpen naar een wespenvrije zomer.

Aanbrengen van wering tegen wespen

Het weren van wespen begint bij het dichten van zoveel mogelijk openingen in uw woning of bedrijfspand. Dit kunt u het beste in de winter doen. Jonge wespenkoninginnen houden dan hun winterslaap en gaan pas in het voorjaar op zoek naar een locatie om een nest te bouwen. U kunt deze dames dus voor zijn!

  • Gebruik fijnmazig gaas om ventilatieopeningen af te sluiten.
  • Plaats horren voor uw ramen. Zo voorkomt u dat er wespen binnenkomen en u kunt tegelijkertijd nog genieten van de koele briesjes tijdens de zomer.
  • Vul alle naden, kieren en spleten (in gevels) op.

Andere maatregelen om overlast door wespen te voorkomen

Onthoud dat wespen worden aangetrokken door zoete geuren. Ze kunnen dus overal verschijnen. Hier een paar aandachtspunten:

  • Controleer in het voorjaar regelmatig uw woning of bedrijfspand op beginnende wespennesten. De nesten kunnen direct verwijderd worden. Zo voorkomt u dat u later in het jaar met een flinke wespenplaag te kampen krijgt.
  • Houd uw afvalbakken en/of vuilcontainers goed gesloten en maak ze regelmatig schoon. De geur van het afval kan veel wespen aantrekken.
  • Maak werkoppervlakken zoals tafels goed schoon na voedselbereiding of na het eten.
  • Heeft u fruitbomen in uw tuin staan? Raap het gevallen fruit tijdig op, want er kunnen zich wespen in bevinden. Gebruik hierbij handschoenen en/of een schep.
  • Wespen kunnen ook in zoetgeurende bloemen voorkomen. Staan de bloemen te dicht bij uw huis waardoor u continu last heeft van wespen? Verplaats de bloemen naar een andere plek in de tuin, als dat mogelijk is.
  • Vermijd of maak minimaal gebruik van zoete luchtjes op de huid, zoals parfum, aftershave, deodorant, zonnebrandcrème of andere verzorgingsproducten.
  • Dek al het eten en drinken af, zeker als u in de tuin eet.
  • Picknickt u op een openbare plek? Ruim dan al uw afval op. Zo lokt u geen wespen naar de plek toe en blijft deze ook toegankelijk voor andere mensen.
  • Wilt u het zekere voor het onzekere nemen? Een wespenplaag kan uw zomer wreed verstoren. Schakel daarom zo vroeg mogelijk een ongediertebestrijder in na ontdekking van een wespennest.

Vind een ongediertebestrijder

Onze bestrijders zijn actief in heel Nederland

Bekijk alle locaties
Locations
Zoek je lokale bestrijder
Vul je plaats of postcode in en vind je lokale bestrijder