Ratten
readtime 12 Minuten

Van rattenprobleem tot oplossing

05 Feb 2019 • redactie

Ooit een grote rat in je keuken aangetroffen? Brutaal als ratten zijn, blijven ze vaak ook nog doodleuk zitten als ze je zien. De bruine rat is daar nog beter in dan de zwarte rat, want die eerste heeft zich heel goed aangepast aan de mens. In dit artikel gaan we uitgebreid in op deze twee soorten. Beter nog: we leggen ook uit hoe je ze definitief uit je woning of bedrijfspand kunt krijgen.

Welke ratten veroorzaken overlast?

De ratten die in woningen en bedrijven voorkomen zijn lang niet zo schattig als in de film Ratatouille. Geknaag, enge geluiden, stank en poep: maak kennis met de bruine rat of de zwarte rat. Terwijl je dit leest, wil je vast al doorscrollen naar de oplossing, maar je moet nog even geduld hebben. Om een rattenplaag goed te bestrijden, moet je namelijk eerst weten hoe deze ratten leven en waarom ze uitgerekend bij jou de orde komen verstoren!

1. De bruine rat

Als je een rat door je woning ziet sprinten, dan kun je er wel bijna zeker van zijn dat het om de bruine rat gaat. Tenzij je eerst denkt dat het een muis is. Toch zijn ratten veel groter dan muizen. Een bruine rat kun je in ieder geval herkennen aan zijn stompe snuit, zijn grijsbruine rug en een dikke, kale staart die korter is dan het lichaam. Hij kan 22 tot 30 cm lang worden, maar dat is mede afhankelijk van de hoeveelheid voedsel die hij kan vinden. In jouw keukenkastjes lukt hem dat meestal prima.

Hoe snel planten bruine ratten zich voort?

Dat jonge ratjes al vanaf drie maanden geslachtsrijp zijn, is geen prettig vooruitzicht. De wijfjes laten zich doorlopend bevruchten. Dat komt neer op ongeveer vijftien worpen in een leeftijd van anderhalf tot twee jaar. Per worp kun je ook nog eens zeven tot tien jongen verwachten, dus reken maar uit... De uitkomst? Een nietsontziende rattenplaag!

Hoe leeft de bruine rat?

De bruine rat is een nachtbraker en dat betekent dat je vooral ‘s nachts enge, krassende geluiden in je muren of onder je vloeren kunt horen. Bruine ratten kunnen goed ruiken en dat komt ze goed van pas als ze op zoek gaan naar water en voedsel. Het zijn alleseters, maar ze hebben een voorkeur voor fruit, groente, vlees en vis. Goed kunnen ruiken is niet hun enige kwaliteit. Ze graven, klimmen en zwemmen als de beste en kunnen vrijwel overal bij.

Bruine ratten gedragen zich in de regel niet agressief tegen de mens, maar ze kunnen wel jong vee aanvallen als ze honger hebben. Dat geeft natuurlijk wel te denken…

Waar verschuilen bruine ratten zich?

Bruine ratten zijn niet echt kieskeurig als ze een locatie moeten kiezen. Zolang ze water, voedsel en beschutting vinden, zitten ze goed in:

  • Riolen en mestputten.
  • Gebouwen (bijv. in zolders, kruipruimtes of spouwmuren).
  • Kleinere gebouwen, zoals garages, schuren en tuinhuisjes.
  • Vuilstortplaatsen.
  • Loodsen en magazijnen.
  • Holen bij slootkanten.
  • Ruige bebossing.
  • Houtstapels.

Bruine ratten leven als kolonie op een bepaalde plek. Soortgenoten van andere kolonies worden niet op diezelfde plek getolereerd.

2. De zwarte rat

In de middeleeuwen vonden in Europa ongekende pestepidemieën plaats. Een derde van de Europese bevolking stierf uiteindelijk aan deze gruwelijke ziekte! Pas veel later werd ontdekt dat de vlooien van zwarte ratten verantwoordelijk waren voor deze ‘massamoord’. Deze vlooien kunnen namelijk ernstige bacillen bij zich dragen, zoals de pestbacil. Des te meer reden om contact met zwarte ratten te vermijden!

Hoe kan ik een zwarte rat herkennen?

De zwarte rat heeft geen roodgloeiende ogen in het donker, zoals in films. Gelukkig maar! Je kunt hem wel aan andere uiterlijkheden herkennen: slanke bouw, blauwgrijze tot zwarte rug, spitse snuit, kraalogen en grote oren. Deze rat wordt 14 tot 23 cm lang en dat is exclusief zijn lange, dunne staart.

Hoe snel planten zwarte ratten zich voort?

Zwarte ratten kunnen twee jaar oud worden, maar men vermoedt ook wel vier jaar. Net als bruine ratten zijn zwarte ratten na de eerste drie maanden van hun leven al geslachtsrijp. De wijfjes werpen in hun eerste twee levensjaren ongeveer zes keer. Reken hierbij op zes á tien jongen per worp. De voortplanting gaat dus erg snel. Je zou na de eerste worp al een ongediertebestrijder moeten bellen! Het is alleen jammer dat de ratten zich erg goed kunnen verschuilen.

Hoe leeft de zwarte rat?

De zwarte rat komt oorspronkelijk niet uit Europa. De Romeinen brachten ze al vanuit India via schepen naar ons continent. Omdat zwarte ratten in de tropen meestal in bomen of op daken leven, kunnen ze heel goed klimmen en springen. Daarom treffen we in ons land ook meestal hoog in gebouwen aan, maar daarover straks meer.

Net als bruine ratten kunnen zwarte ratten ontzettend goed ruiken. En net als hun soortgenoten zijn ze altijd op zoek naar water, voedsel en beschutting. Zwarte ratten eten vrijwel alles, maar hebben een duidelijke voorkeur voor graan- en meelproducten. Ze ‘hamsteren’ ook en dat betekent dat ze gevonden voedsel niet alleen direct opeten, maar ook als voorraad opslaan.

In de nacht zijn zwarte ratten het meest actief. Je hoort ze dan niet alleen ritselen, met een beetje pech gaan ze ook piepen, krijsen of zelfs schreeuwen! Een troost: ze zullen je niet willen aanvallen, want ze zijn veel schuwer dan bruine ratten. Die zijn wat meer ‘gewend’ aan mensen, juist omdat ze zich al eeuwen in gebouwen schuilhouden.

Waar verschuilen zwarte ratten zich?

Zwarte ratten leven graag op hoge en droge plaatsen. Ze zitten onder daken, tussen plafonds en op vlieringen en zolders. Ze komen ook vaak voor in schepen en dus ook in havengebieden, bijvoorbeeld in magazijnen of loodsen. In ons land vinden we ze meestal ook in agrarische bedrijven - bijvoorbeeld in daken van koeienstallen - en in veevoederbedrijven en graansilo’s. Omdat ze hoog zitten, zijn deze knaagdieren vrij lastig te bestrijden… maar het is niet onmogelijk.

Hoe ontstaat een rattenplaag?

Een rattenplaag in huis of in je bedrijf ontstaat niet zomaar. Als je ratten of sporen van ratten aantreft, kunnen ze zich er om verschillende redenen hebben gevestigd.

Migratie

Ratten stichten hun kolonie op een specifieke plek. Als de bevolking toeneemt, kan daar een tekort aan voedsel of schuilplaatsen ontstaan. De overgebleven ratten verlaten dan de kolonie en gaan op zoek naar een nieuwe plek.

Ontsnapping aan de winter

Ratten hebben een hekel aan winterkou. Voedsel vinden wordt ook steeds lastiger. Ze trekken dan van het platteland naar woningen of bedrijven. De ratten vinden daar alles om te kunnen overleven: warmte, voedsel en beschutting.

Transport

Op schepen kunnen ratten zich in goederen en grondstoffen verschuilen en zich op de plaats van bestemming verder verspreiden.

Rioolwerkzaamheden

Sommige rattenkolonies leven in het riool. Door werkzaamheden kunnen ze worden gedwongen om te verhuizen. Je zult maar een rat uit je toiletpot zien klimmen!

Rioolproblemen

Als er ratten in je kruipruimte zitten, kan dat komen omdat er een probleem is met je riool.

Laat in dat geval eerst een rioolvakman komen voor je een bestrijder belt! Handel dit zo snel mogelijk af, want vanuit de kruipruimte kunnen de ratten je woning verder gaan verkennen.

Opgeslagen voedsel

Ratten worden altijd aangetrokken door (grote hoeveelheden) voedsel. Ze plunderen keukens in woningen, maar ook in magazijnen en opslagloodsen kunnen ze voor minstens een paar jaar voedsel vinden.

Slechte hygiëne

Bevuilde ruimtes trekken ratten aan, omdat het voedsel daar meestal letterlijk voor het oprapen ligt. Hoe is het met de hygiëne in jouw woning of bedrijf gesteld? Regelmatig poetsen en op tijd je vuilnis verwijderen kan al veel schelen!

Dichte begroeiing in tuinen

Hoog gras en compact struikgewas: waarom zouden de ratten zich daar niet in willen verstoppen? Juist vanaf het groen kunnen de ratten ongemerkt een gebouw binnenkomen.

Als je niet snel je gewassen kortwiekt, kun je maar beter op je terras klaarstaan met een bezem. Niet dat het zal helpen, want het ongedierte kan zich door allerlei openingen in je woning persen.

Voedselresten in tuinen

Schattige vogeltjes of tevreden kippetjes voeren: wie vindt dat nou niet leuk? Maar vetbollen en zaden trekken ratten aan als magneten. Ook boeren krijgen vaak te maken met een rattenprobleem, omdat die op het veevoer afkomen.

Van de vuilstortplaats naar je keuken

Vuilstortplaatsen zijn echte rattenparadijzen. En als de ratten er genoeg van hebben, kunnen ze besluiten om in omliggende gebouwen nieuwe kolonies te stichten.

Verspreiding vanuit andere huizen

Een rattenplaag kan ook bij de buren ontstaan en naar jouw woning ‘overwaaien’. Lastig is wel dat je dit niet altijd zomaar kunt aantonen. Je kunt in ieder geval al op zoek gaan naar gebreken in de schutting. Vaak komen de ratten zo van de ene woning in de andere terecht.

Door allerlei openingen in je woning

Ratten kunnen ook via een katten- of hondenluik in je woning komen. Het klinkt te simpel voor woorden, maar… het kan! Minder brutale - maar nog steeds brutale - ratten glippen naar binnen door kleine kieren of spleten in muren of daken of via ventilatieroosters. Helaas is dit maar een kleine greep uit hun mogelijkheden. Als ratten echt naar binnen willen, vinden ze altijd wel een opening!

Sporen van ratten

Bruine of zwarte ratten zitten meestal goed verborgen. Vaak tref je eerst hun sporen aan, dan pas ga je ze ook horen of zien. Maar waaruit bestaan die sporen?

  • bruine tot donkerbruine, vrij dikke uitwerpselen.
  • naar ammoniak ruikende urine.
  • pootafdrukjes of sleepsporen van de staart in stof.
  • buiksmeer (een bruinachtig vetspoor) op de vloer of langs muren en plinten.
  • aangevreten voedsel en voedselverpakkingen.
  • knaagsporen aan voorwerpen of aan meubels van hout of plastic.
  • krassende geluiden in de muren of onder de vloeren.

Hoe voorkom je een rattenplaag?

Een rattenplaag voorkomen is net zo belangrijk als het bestrijden van ratten, zo niet belangrijker. Nog geen last van ratten? Dan kun je al mooi wering aanbrengen. Als je al een rattenplaag hebt, dan kun je altijd achteraf nog wering aanbrengen… na de bestrijding natuurlijk. Hier alvast wat aanwijzingen:

  • Zorg ervoor dat je vuilnisbakken of containers goed afgesloten kunnen worden.
  • Laat het vuilnis geregeld afvoeren.
  • Maak al het aanwezige voedsel onbereikbaar voor ratten.
  • Dicht alle mogelijke gaten en kieren in je woning of bedrijfspand. Je kunt er bijv. kit, sneldrogend cement of staalplaten voor gebruiken. Loop alle vloeren en muren af. Kijk ook naar eventuele openingen in of onder dakpannen.
  • Gebroken ramen en deuren moet je zo snel mogelijk repareren. Zo voorkom je zelfs ergere zaken dan een rattenplaag.
  • Zorg ervoor dat klimplanten niet te dicht bij je ramen groeien. Houd een minimale afstand van 60 cm aan.
  • Houd de begroeiing in je tuin zo kort mogelijk. Zo kunnen de ratten zich er moeilijk in verschuilen.
  • Plaats speciale roosters voor de ventilatieopeningen.
  • Los rioolproblemen altijd meteen op. Je kunt hier veel goede vakmannen voor vinden.

Heb je een bedrijf? Dan hebben we hier nog een aantal extra tips om ratten te weren:

  • Zet opgeslagen goederen niet tegen de muur aan. Het ongedierte kan er anders te makkelijk bij.
  • Vermijd langdurige opslag van goederen, tenzij het echt niet anders kan.
  • Controleer regelmatig alle opgeslagen goederen.
  • Voer altijd een inspectie uit op pas binnengekomen goederen of grondstoffen.

Schade door ratten

Ratten kunnen (onherstelbare) schade aanrichten, zeker als mensen of dieren ziek worden. De pest is al afschuwelijk genoeg, maar ook paratyphus of de ziekte van Weil komen voor dankzij dit ongedierte. Ratten kunnen ook veeziekten verspreiden, zoals de varkenspest, de pseudovogelpest of de ziekte van Aujesky.

Wie onverhoopt in contact komt met ratten, moet uitkijken. Rattenbeten komen gelukkig niet vaak voor, maar als het wél gebeurt moet je zo snel mogelijk een arts raadplegen. Ook als je in contact komt met rattenurine, speeksel of uitwerpselen, kun je een ziekte oplopen. Desinfecteer je handen goed en vraag desnoods advies op bij een arts.

Knaagschade

Ratten hebben snelgroeiende tandjes. Om die tandjes op lengte te houden, moeten ze voortdurend knagen. Helaas doen ze dat aan alles wat ze maar tegenkomen. Voedselverpakkingen, tapijten, vloeren, leidingen, kabels, meubels en isolatiematerialen moeten eraan geloven. Omdat ze vaak hoog zitten, richten zwarte ratten zich ook op houten constructies, zoals balken.

Vervuild voedsel

Natuurlijk komen de ratten ook op je voedselvoorraden af. Ze eten er niet alleen van, maar bevuilen het ook met hun speeksel, urine en uitwerpselen. Iemand nog Ratatouille?

Knaagbrand

Omdat ratten ook aan (elektriciteits-)kabels knagen, kunnen ze storingen en kortsluitingen veroorzaken. In het ergste geval ontstaat er zelfs een zogenoemde ‘knaagbrand’. In je woning of bedrijf kan een brand al rampzalig uitpakken, maar in het verleden zijn er ook stallen vol weerloze dieren in rook opgegaan. Dit soort rampen zijn natuurlijk met geen enkele pen te beschrijven, daarom moet je er alles aan doen om ze te voorkomen!

Ratten zelf bestrijden: heeft het zin?

Heb je hinder van één enkele rat, dan kun je hem uiteraard wel aan. Maar een rat komt nooit alleen. Nooit. We zouden je rattengif uit de winkel kunnen aanraden, maar dat doen we liever niet. Dat komt omdat ratten al snel resistent worden tegen dit soort middeltjes. Goed, een paar ratten leggen het loodje, maar je krijgt er nooit een hele kolonie mee te pakken.

Voorkom dat je je geld uitgeeft aan halve maatregelen. Beter is om het in één keer goed aan te pakken. Vandaar dat we je een ongediertebestrijder adviseren: niet omdat we die zelf aanbieden, maar omdat hij als vakman precies weet wat er moet gebeuren om jouw woning of bedrijfspand van deze stinkende knaagdieren te verlossen!

Ratten bestrijden met een professional

We zeggen hier bewust ‘met een professional’ in plaats van ‘door een professional.’ Waarom? Omdat ratten bestrijden - of wat voor ongedierte dan ook - altijd een samenwerking is tussen klant en bestrijder. Natuurlijk weet de professional wat er moet gebeuren om ratten te bestrijden en te voorkomen, maar vooral dit laatste is iets waar je zelf actief aan kunt bijdragen. En vergis je niet: met het aanbrengen van wering kun je al veel oplossen! Zullen we dan maar eens beginnen?

Inspectie van de rattenplaag

De ongediertebestrijder moet eerst weten hoe ernstig je rattenplaag is. Daarom trekt hij er eerst op uit voor een inspectie. Alle mogelijke oorzaken worden nagetrokken. De bestrijder kijkt naar de staat van het gebouw, of er problemen zijn met de riolering en waar de ratten mogelijk naar binnen zijn gekomen. Mogelijk is er wel meer dan één oorzaak. Bovendien moet de bestrijder weten om welke rattensoort het gaat en waar ze precies lopen. Een inspectie kan wat tijd in beslag nemen, maar de oplossing komt zo wel steeds dichterbij!

Plan van aanpak bij een rattenplaag

Gaat het om bruine ratten of zwarte ratten? Zwarte ratten zitten meestal hoog, dus daar moet de bestrijder misschien net wat andere (creatieve) oplossingen voor bedenken. Je kunt er in ieder geval zeker van zijn dat hij met rodenticide of met klemmen gaat werken. Wat is rodenticide? Dat is een sjieke naam voor muizengif of rattengif, in dit geval dus rattengif. Dit gif is sterker en effectiever dan wat je in de winkel kunt halen. Daarnaast geeft de bestrijder je adviezen over het aanbrengen van wering. Hij kan die werkzaamheden zelfs voor je uitvoeren, als jij dat wilt. Hij zal zijn plannen hoe dan ook uitgebreid met je bespreken.

De rattenplaag bestrijden

Als je akkoord bent gegaan met het plan van aanpak van de bestrijder, gaat hij voor je aan de slag. Om te begrijpen hoe zijn bestrijdingsmethoden precies werken, moet je eigenlijk twee dingen onthouden:

  1. Rodenticiden mogen alleen binnenshuis worden gebruikt. Niet buiten, waar je mogelijk andere dieren zou kunnen vergiftigen. Daarnaast blijft het een chemisch middel, dus kan schade toebrengen aan het milieu.
  2. Klemmen mogen zowel binnen als buiten worden gebruikt. Blijf er wel voor waken dat er geen (kleine) kinderen of huisdieren bij kunnen komen!

Hoe werkt het rattengif?

De ongediertebestrijder zet op verschillende plaatsen rodenticide neer. Dat doet hij op plaatsen waar de ratten zeker langskomen, dit zijn dan de ‘voerplaatsen’. In het gif zit een anticoagulans: dit is een stof die de stolling van bloed verhindert. Als een rat van het gif eet, sterft hij uiteindelijk aan inwendige bloedingen. Het kan wel acht dagen duren voor het gif in het rattenlijf gaat werken.

Intussen moeten de voerplaatsen regelmatig gecontroleerd worden. Soms moet het lokaas ververst worden en soms moeten er zelfs nog voerplaatsen bijkomen. Het is vaak een kwestie van uitproberen. Houd er ook rekening mee dat het een paar weken kan duren voordat alle ratten een hapje van het gif hebben genomen.

Een waarschuwing vooraf: het gif zit dan wel in doosjes, maar je moet er toch op blijven letten dat je kinderen of huisdieren niet bij het gif kunnen komen. Voor katten wordt bijvoorbeeld aangeraden om ze extra goed te voeren; zo komen ze niet in de verleiding om van het gif te snacken.

Hoe werken rattenklemmen?

Rattenklemmen zijn eigenlijk niets meer en niets minder dan een XXL-muizenval. Je kunt de ratten ermee lokken en in leven laten of je kunt ze lokken en op slag doden. Aan jou de keuze. De bestrijder plaatst de klemmen op de plekken waar ratten het vaakst langskomen. Daarna is het afwachten. Als het goed is, zitten de ratten binnen enkele dagen… als ratten in de val!

Zoek je een ervaren ongediertebestrijder?

Als je een rattenprobleem hebt, wil je er gewoon zo snel mogelijk van af. Je neemt het probleem mee naar je werk… of van je werk… en het blijft dagen aan je knagen! In dat geval: keep calm en neem contact op met Beestjes Kwijt. Bij ons vind je altijd een ervaren ongediertebestrijder uit je eigen regio. Gegarandeerd!

Vind een ongediertebestrijder

Onze bestrijders zijn actief in heel Nederland

Bekijk alle locaties
Locations
Zoek je lokale bestrijder
Vul je plaats of postcode in en vind je lokale bestrijder