Boktor
readtime 10 Minuten

De boktor: staat jouw huis of bedrijf al op instorten?!

05 Feb 2019 • redactie

Boktor. Voor je verder gaat lezen, moeten we deze term wat nader uitleggen. In Nederland hebben we verschillende soorten boktorren. De boktor die de meeste overlast veroorzaakt is de huisboktor en daar gaat deze blog over. Het wordt zelfs nog iets ingewikkelder: het is niet de boktor zelf die overlast veroorzaakt, maar zijn larven. Deze kunnen kilo’s hout in een woning of bedrijfspand wegvreten. Dakconstructies en vloeren kunnen instorten en dat is levensgevaarlijk! De boktor is dan ook één van de meest schadelijke kevers ter wereld.

  1. Hoe kun je de boktor herkennen?
  2. Hoe zien de larven van de huisboktor eruit?
  3. Hoe ontstaat een plaag van boktorren?
  4. Hoe kun je boktor in huis voorkomen?
  5. Boktor bestrijden: zelf doen of uitbesteden?
  6. Boktorbestrijding door een professional.

Hoe kun je de boktorren herkennen?

Wil je boktorren herkennen? Een huisboktor is een zwarte kever. Aan de voorkant zit de kop met daaraan twee vrij lange tasters, gevolgd door een halsschild. Dan volgt een langgerekt achterlijf dat twee dekschilden heeft. Op die schilden zitten wat grijsachtige vlekjes. Het hele lijf is bedekt met dunne witte haartjes. Deze boktor is 1 tot 2,5 cm lang en loopt op zes pootjes rond. Hij kan overigens ook zeer goed vliegen.

Onder de kevers zijn er nathoutboorders en drooghoutboorders. De huisboktor behoort als enige boktorsoort tot de drooghoutboorders. De larven van deze kevers tasten verwerkt hout aan. Nathoutboorders tasten het hout aan in bossen. Zolang zij in de bossen blijven, heb je er vrijwel geen last van. Het zijn vooral de drooghoutboorders die in woningen en bedrijven houtschade veroorzaken. Tot deze groep behoren ook de larven van de gewone houtwormkever.

Hoe zien de larven van de huisboktor eruit?

De larven van de huisboktor zijn ongeveer 3 cm lang. Ze hebben een oranjebruine kop en een geribbeld lijf. Het lijf is geelachtig van kleur. Ze hebben heel kleine pootjes. Hoe warmer en vochtiger de omgeving is, hoe sneller de larven zich kunnen ontwikkelen.


Bron: Natuurbeelden.nl

Hoe leven kevers en larven van de boktor?

Boktorlarven tasten vooral het spinthout van naaldbomen aan. Het spinthout is het houtgedeelte in een boomstam dat tussen de bast en de kern in ligt. De kevers zelf eten geen hout.

Van juni tot en met september vliegen de vrouwtjes en de mannetjes uit het hout waarin ze zijn opgegroeid. Ze gaan dan paren. Het vrouwtje gaat op zoek naar houten oppervlakken om eitjes in te leggen. Naaldhout, zoals vuren of grenen, geniet de voorkeur bij boktorren. Vindt het vrouwtje een geschikte plek, dan legt ze ongeveer 200 witte eitjes in de spleetjes van het hout. Bij onbewerkt hout gaat dit heel makkelijk, omdat er geen laklaag of verflaag op zit.

Zodra de larven uit de eitjes komen, boren ze zichzelf meteen in het hout. Ze voeden zich met het hout en graven zich in de loop der jaren steeds dieper in. Gaandeweg ontstaan er allerlei kronkelende gangen. Onder het hout - en dan meestal recht onder het gat in het hout dat de larven hebben gemaakt - kun je het boormeel vinden dat door het geknaag is vrijgekomen. Je zou de larven in de zomer zelfs kunnen horen knagen als je goed luistert.

De openingen die de larven van de boktor maken heten ‘uitvliegopeningen’. Deze zijn ovaal gevormd en bijna een centimeter lang. Deze gaten zijn heel goed zichtbaar, dus als men wil controleren op boktor, dan wordt er als eerste gecontroleerd op de aanwezigheid van deze gaten.

Als de larven eenmaal volgroeid zijn, kunnen ze via de openingen uitvliegen. Maar dat moment is nog héél ver weg. De ontwikkeling van ei tot volwassen exemplaar (imago) kan namelijk drie tot elf jaar duren. Larven kunnen vier of vijf tot zelfs twaalf (!) jaar in leven blijven voor ze eindelijk eens verpoppen. Dit betekent dat ze heel lang van het houtwerk in je huis of bedrijf kunnen eten. De schade loopt enorm in de papieren en het hele huishouden loopt gevaar. Houten balken, maar ook vloeren, kunnen het namelijk op ieder moment begeven, zeker als de larven massaal aanwezig zijn!

De larven van de boktor zijn echte hooligans vergeleken bij de larven van de gewone houtwormkever. Het probleem is dat ze graag in de lengterichting van balken knagen. Zo raken (draag-)balken nog sneller verzwakt dan wanneer ze zouden worden opgegeten door gewone houtworm. Het komt vaak voor dat balken geheel vervangen moeten worden.

Hoe ontstaat een plaag van boktorren?

De huisboktor komt in heel Nederland voor, maar met name in de zuidelijke provincies. Eenmaal volgroeid en uitgevlogen leven boktorren hoogstens twee weken tot een maand. In die periode zijn ze vooral bezig met voortplanting. Ze vliegen uit naar andere huizen of bedrijven om daar de volgende generatie boktorlarven te starten. Het is ook mogelijk dat ze vanuit het bos worden binnengebracht in brandhout of meekomen in tweedehands meubels.

Boktorlarven komen veel voor op zolders en in kruipruimtes, omdat daar meestal genoeg hout aanwezig is. Je kunt ze ook op de volgende plekken aantreffen:

  • (Antieke) meubels
  • Kunstwerken
  • Raamkozijnen
  • Balken
  • Houten palen
  • Vloeren
  • Tuinhuisjes

Een boktorplaag is niet seizoensgebonden; door de lange leeftijd van de larven kun je ze namelijk op ieder moment van het jaar tegenkomen. Boktorlarven kunnen in allerlei soorten panden voorkomen, zolang er binnen maar genoeg hout aanwezig is. In de vrije natuur zitten de larven graag in naaldbomen en loofbomen. Komen ze in een gebouw terecht, dan zullen ze ook eerder in naaldhout zitten dan in andere soorten hout.

Hoe kun je boktor in huis voorkomen?

Even niet opletten kan al een ware boktorplaag in de hand werken. Gelukkig kunnen we je wel een eind op weg helpen met deze tips om boktor in huis te voorkomen:

  • Controleer binnenkomend naaldhout altijd op boktorren.
  • Voorzie hout dat aantrekkelijk is voor boktorren van een laag vernis of verf. Zo kunnen er geen eitjes in het hout worden gelegd.
  • Houd de temperatuur in je woning of bedrijfspand onder de 25 graden.
  • Houd alle ruimtes zo droog mogelijk en zorg ervoor dat er nergens zomaar vocht ontstaat. Los eventuele lekkages zo snel mogelijk op.
  • Boktorren kunnen ook in haardhout zitten. Controleer dit hout goed voor je het bij de open haard neerlegt!

Wat voor schade kunnen boktorlarven aanrichten?

Larven van de huisboktor zijn meesters in het toebrengen van schade aan (draag-)balken en andere houten constructies. Ze kunnen zelfs het dikste hout zodanig verpulveren dat je er uiteindelijk papier van zou kunnen persen. Begeven de balken het, dan ben je zo je huis of bedrijf kwijt! Misschien vallen er zelfs wel slachtoffers… daar wil je toch absoluut niet aan denken? Schade door boktorren wordt bovendien zelden vergoed door verzekeraars: je bent dan letterlijk en figuurlijk nóg verder van huis...

Hoe controleer je op boktor in huis?

Het is niet te hopen, maar als je het vermoeden hebt dat er boktorlarven in je huis of bedrijfspand zitten, dan kun je op de volgende signalen letten:

  • Als je in de buurt van een houten constructie bent, kun je misschien boktor geluid horen maken: het klinkt als een zacht geknaag.
  • Je ziet meerdere gaten in het hout. De gaten hebben vrijwel allemaal dezelfde vorm.
  • Onder de gaten kun je een velletje papier leggen. Als je hier later boormeel op vindt, dan weet je twee dingen: 1. Er zijn larven aanwezig. 2. De larven zijn overduidelijk actief. Je weet alleen nog niet zeker of het echt om de larven van de boktor gaat. Misschien zijn het wel de larven van de gewone houtwormkever?
  • Het is mogelijk dat je een larve uit een opening ziet steken. Duidelijker bewijs kun je bijna niet hebben. De vraag is wel of het beestje dan tot de boktorren of tot de gewone houtwormen behoort, want de larven van beide soorten lijken op elkaar. En wie weet is het toch nog van een andere houtaantastende kever? Eigenlijk weet je het pas zeker als je de hulp van een professional inroept.

Boktor bestrijden: zelf doen of uitbesteden?

Het is erg lastig om boktorlarven en de kevers zelf te bestrijden. De larven zitten vaak erg diep in het hout en de meeste (commerciële) middelen kunnen niet tot de kern van het hout doordringen. Bovendien is het erg lastig te bepalen waar de larven precies zitten en om hoeveel larven het eigenlijk gaat. Waag je je toch aan een of andere bestrijdingspoging, dan kun je achteraf nooit met zekerheid zeggen of je alle larven hebt kunnen uitroeien. Je kunt immers niet dwars door het hout kijken om dat te controleren.

Vergeet niet om beschermende materialen te gebruiken als je zelf met giftige middelen aan de slag gaat: denk aan een veiligheidsbril en handschoenen. Een mondkapje of filtermasker is hoe dan ook altijd noodzakelijk om geen schadelijke dampen in te ademen. Misschien kun je zelfs wel een volledig beschermend pak op de kop tikken. Onthoud wel dat het zelf bestrijden allerlei kosten met zich meebrengt, zonder garantie op succes.

Je kunt ook eventueel aanwezige kevers doden. Zo kun je misschien voorkomen dat zij ergens in je woning of in je bedrijfspand eitjes gaan leggen… als ze dat al niet hebben gedaan. Kortom: boktorbestrijding wordt in vrijwel alle gevallen aan een professionele ongediertebestrijder overgelaten.

Boktorbestrijding door een professional

Het bestrijden van boktor is een zeer intensieve klus. Afhankelijk van de situatie kan alleen de voorbereiding al een paar dagen in beslag nemen. Toch is het de enige goede kans die je hebt om permanent van dit ongedierte af te komen. Professionele ongediertebestrijders hebben namelijk speciale trainingen moeten volgen om de vraatzuchtige larven te bestrijden. Daarnaast weten ze altijd welke middelen positieve resultaten kunnen behalen en welke niet.

Inspectie voor boktorbestrijding

Een inspectie is nodig om een goed plan van aanpak op te stellen. De ongediertebestrijder gaat dan antwoorden zoeken op de volgende vragen:

  1. Hoe groot is het boktorprobleem?
  2. Met welke keversoort heb je te maken?
  3. Waar verschuilen de larven zich?
  4. Lopen er toevallig ergens nog kevers rond? De bestrijder kan dan in één oogopslag zien om welke keversoort het gaat.
  5. Hoe zien de uitvliegopeningen eruit? De grootte en de vorm van de gaten kunnen ook al een indicatie geven van de keversoort.
  6. Hoeveel larven zitten er ongeveer in het hout?
  7. Hoe sterk is het hout nog? Moet het zelfs vervangen worden?
  8. Hoeveel tijd zal de bestrijding in beslag nemen?
  9. Welke preventiemaatregelen moeten er na de bestrijding toegepast worden?

Boktor bestrijden: plan van aanpak

Zodra de ongediertebestrijder een duidelijk beeld heeft van de overlast bij jou thuis of in je bedrijf, stelt hij een plan van aanpak op. In dit plan beschrijft hij alle werkzaamheden die moeten gebeuren en de kosten van boktorbestrijding die daaraan verbonden zijn. De kosten kunnen uiteraard variëren, afhankelijk van (de ernst van) het probleem.

In het plan van aanpak staat ook of je al dan niet zelf nog voorbereidingen moet treffen. Het is mogelijk dat de larven zich op zolder of in de kruipruimte bevinden. Het kan zijn dat de bestrijder je vraagt om de zolder op te ruimen of de kruipruimte te drogen als daar (veel) water in staat. Het gaat erom dat de te behandelen ruimtes toegankelijk worden gemaakt voor de bestrijder. Houd er ook rekening mee dat hij ook stroom nodig zal hebben om bepaalde bestrijdingsapparatuur te kunnen gebruiken. Uiteindelijk zal de vakman dit allemaal nog uitgebreid met je bespreken.

Boktor bestrijden in vijf stappen

Het behandelen van boktorlarven is een pittige klus. De ongediertebestrijder maakt gebruik van een sterk insecticide op oliebasis dat speciaal is ontworpen om boktor te bestrijden. Alle aangetaste houten oppervlakken worden met het middel behandeld en meestal betreft dat balken. Hoe dat gaat, leggen we hier in vijf stappen uit:

  1. Eerst moeten de aangetaste balken stofvrij worden gemaakt, want dan kan het middel straks beter worden opgenomen. De bestrijder kan dit voor u doen.
  2. In de aangetaste balk worden gaten geboord.
  3. De bestrijder slaat pluggen in de balk. Deze pluggen kunnen niet meer uit de balk worden gehaald. Dit ziet er misschien niet zo mooi uit, maar je bent straks wel van het ongedierte af.
  4. De pluggen worden met 4 á 5 bar onder druk gezet.
  5. De bestrijder doordrenkt de balk van het middel.

Let op!

Bij gebruik van het insecticide zul je waarschijnlijk een aantal uren je huis of bedrijfspand moeten verlaten. Je wilt immers geen risico lopen op vergiftiging. De bestrijder zal je hier vooraf over informeren. Belangrijk is ook dat je het huis minstens 48 uur ventileert na de behandeling.

Bij andere soorten oppervlakken, zoals kozijnen of vloeren, gaat de bestrijder als volgt te werk:

  1. De boorgangen worden zoveel mogelijk opengelegd.
  2. Het boormeel in de gangen wordt verwijderd.
  3. De boorgangen worden nog eens met een staalborstel gereinigd.
  4. Het oppervlak wordt behandeld met het bestrijdingsmiddel.

Hoe worden meubels met boktor behandeld?

Door boktor aangetaste meubels zijn vaak tweedehands. Het kan zijn dat je een meubel hebt aangeschaft zonder te weten dat er boktorlarven in zaten. Omdat de larven dip in het hout kunnen zitten, is die fout zo gemaakt. Voorkom dat je boktor in huis krijgt door het hout voor de aankoop op eventuele gaten te controleren.

Zie je meerdere ronde of ovale gaten zitten in een tweedehands meubel? Laat het meubel dan maar staan. Geef het wel even door aan de verkoper, anders zit hij zelf in no-time met een besmette meubelvoorraad of het meubel wordt aan andere (nietsvermoedende) klanten verkocht… Dit soort situaties wil je toch niet op je geweten hebben?

Hoe los je het probleem op als het aangetaste meubel al in je woning staat? Een bestrijder kan niet zomaar gaten in meubels gaan boren. Misschien gaat het zelfs wel om een kostbaar erfstuk? Je kunt het meubel dan door een gespecialiseerd bedrijf laten behandelen. Door bevriezing, verhitting of vergassing kunnen de boktorlarven namelijk ook uitgeschakeld worden. Bij vergassing wordt het meubel in een gaskamer gezet en met gas behandeld. Dit is een uiterst effectieve, maar wel prijzige behandeling. Voor meubels waaraan je emotioneel gehecht bent kan dit een passende oplossing zijn, maar daar zul je zelf over moeten beslissen.

Een laatste optie voor een door boktorlarven aangetast meubel is: vernietiging. In mootjes hakken en in brand steken is dan een optie, maar dat kun je beter aan een professionele partij overlaten. Wat je zeer zeker niet moet doen is het meubel op straat zetten. De kans bestaat dat andere mensen het dan meenemen en het zelf gaan gebruiken. je zou net zo goed met larven kunnen strooien...

Na de bestrijding: ben je écht van de boktor af?

Gelukkig is één behandeling meestal voldoende om jouw huis of bedrijfspand van boktorlarven te verlossen. De bestrijdingsmiddelen die de ongediertebestrijder gebruikt zijn namelijk zeer sterk en daarom ook zeer effectief. De bestrijder zal je ook nog wat adviezen geven om een volgende boktorplaag te voorkomen. We raden je aan om die adviezen altijd op te volgen voor het beste resultaat.

En hoe is het met materiaal gesteld na de bestrijding? Het is mogelijk dat bepaalde houten oppervlakken of voorwerpen al zodanig aangetast waren door de larven dat ze vervangen moeten worden. Laat je door een deskundige adviseren, wellicht kan hij je een houtsoort adviseren dat minder aantrekkelijk is voor boktorren.

Wil je helemaal zeker zijn van je zaak? Garantie op boktorbestrijding is namelijk mogelijk. Vraag naar de voorwaarden bij een ongediertebestrijder uit jouw regio!

Vind een ongediertebestrijder

Onze bestrijders zijn actief in heel Nederland

Bekijk alle locaties
Locations
Zoek je lokale bestrijder
Vul je plaats of postcode in en vind je lokale bestrijder