Muizen
readtime 13 Minuten

Help, een muis in huis! Over geknaag, plaag en hinder

05 Feb 2019 • redactie

Muizen zijn vooral ‘s nachts actief. Ze bezorgen mensen letterlijk slapeloze nachten, zeker als de plaag zo erg is dat ze zelfs over bedden en bankstellen rennen. Veel mensen zijn er ook bang van: ze voelen zich niet meer veilig in hun eigen huis! Maar welke muizensoorten komen de rust verstoren? Hoe leven ze en hoe kunnen we muizenplagen effectief bestrijden?

  1. Welke muizensoorten zorgen voor overlast?
  2. Hoe ontstaat een muizenplaag?
  3. Hoe voorkom je een muizenplaag? 6 handige tips!
  4. Schade door muizen: wat kun je verwachten?
  5. Bestrijding van muizen: zelf doen?
  6. Bestrijding van muizen door een professional

Welke muizensoorten zorgen voor overlast?

Geritsel in de nacht. Getrippel langs de muren. Wie of wat pleegt er huisvredebreuk? Bij de gedachte aan muizen krijg je de neiging om je voeten al op te trekken. Deze slimme, maar schadelijke knaagdiertjes kunnen zich werkelijk overal verstoppen. Ze zijn dan wel blind, maar ze kunnen goed met hun snorharen voelen. Bovendien gebruiken ze geursporen om van plek naar plek te geraken. Als je ze eenmaal ziet, hoort of ruikt, doe je geen oog meer dicht! Maar welke muizensoorten veroorzaken de meeste overlast in je huis of bedrijf?

1. De huismuis

Maak kennis met de huismuis. Hij veroorzaakt de meeste muizenplagen in gebouwen. Je kunt huismuizen als volgt herkennen:

  • Spitse kop.
  • Kraaloogjes.
  • Grote oren (maar kleiner dan die van de bosmuis).
  • Licht grijsbruine rug.
  • Licht tot bijna wit gekleurde buik.
  • Lange dunne staart. Deze is net zo lang als het lichaam, soms wat langer.
  • Vijf tenen aan elke poot.
  • Slanke bouw.
  • Lengte: 7 tot 10 cm.

Hoe ontwikkelen huismuizen zich?

Huismuizen leven in kolonies en elke kolonie beschikt over zijn eigen leefgebied. Andere muizensoorten zijn er niet welkom: die worden verjaagd. Huismuizen kunnen zich snel voortplanten. Een vrouwtjesmuis kan in een jaar zes tot tien keer jongen werpen. Deze jongen zijn kaal en blind en nog volkomen hulpeloos. Toch groeien ze snel: na twee maanden zijn ze al geslachtsrijp, dus er komen al gauw meer muisjes. Een huismuis leeft ongeveer een jaar, maar hij kan ook twee jaar oud worden als de leefomgeving genoeg gunstige omstandigheden biedt.

Hoe leven huismuizen?

Huismuizen gaan ‘s nachts op zoek naar voedsel. Wat eten ze? Vrijwel alles. Ze hebben wel een voorkeur voor noten, granen en peulvruchten. Populair zijn ook vette producten, zoals boter, kaas en spek. Daarnaast zijn ze gek op zoet voedsel, omdat de suiker hen van genoeg energie voorziet om je woning of bedrijfspand te terroriseren met hun uitwerpselen, geknaag en getrippel.

Intussen verzamelen huismuizen ook materialen om nesten te kunnen bouwen. In je huis vinden ze genoeg papier, stoffen, draden en vullingen van kussens of matrassen om een warm nestje te maken. Soms kun je ze horen en met nog minder geluk kun je ze ook zien. Huismuizen zijn zeer alert op gevaar en kunnen daarom razendsnel reageren. Ze schieten vaak weg voordat je naar ze kunt wijzen.

Huismuizen bouwen dus nesten, maar dat doen ze zonder dat ze eerst holen graven; de bosmuis doet dat wel. Huismuizen zijn eerder op zoek naar beschutte plekjes om een nest in te kunnen bouwen. Ze doen dat bij voorkeur in huizen, waar ze volop warmte en voedsel kunnen vinden. Helaas bouwen ze hun nesten vaak op moeilijk bereikbare plekken. Ze kunnen erg goed klimmen, dus ze kunnen vrijwel overal komen.

Hoe verspreiden huismuizen zich?

Huismuizen zitten meestal in of rond gebouwen, maar ze leven ook op velden en akkers. Zodra het koude weer in aantocht is, trekken ze naar woningen, boerderijen, stallen, winkels, horecabedrijven, fabrieken, loodsen of pakhuizen. Zolang er in een gebouw maar genoeg warmte en voedsel aanwezig is, vinden de muizen het prima. Bovendien moeten er genoeg plekken zijn waar ze zich kunnen verstoppen. Eenmaal binnen planten huismuizen zich volop voort en is een gebouw al snel vergeven van de muizen. Zelfs de kat zal ervan schrikken!

Kat en muis

2. De bosmuis

Anders dan huismuizen zijn bosmuizen wettelijk beschermd. Bij overlast mogen ze dus niet bestreden, maar wel geweerd worden. Deze knaagdiertjes zijn te herkennen aan hun:

  • Spitse snuit.
  • Grote uitstaande oren.
  • Grote zwarte ogen.
  • Geelbruine tot donkerbruine rug.
  • Witte tot grijze buik.
  • Vier tenen aan de voorpoot.
  • Vijf tenen aan de achterpoot.
  • Lange staart.
  • Lengte: 75 tot 110 mm (excl. staart).

Hoe ontwikkelen bosmuizen zich?

Het vrouwtje van de bosmuis werpt ongeveer drie tot zeven jongen. Dat doet ze twee tot vier keer per jaar. Net als bij andere muizensoorten zijn deze jongen blind en kaal. Bosmuizen worden maximaal één jaar oud.

Hoe leven bosmuizen?

Als er Olympische Spelen voor muizen bestonden, dan zouden bosmuizen goede kandidaten zijn: ze kunnen uitstekend rennen, klimmen en springen. Graven kunnen ze ook als de beste; dat moet wel, want ze leven in holletjes. In deze holletjes bouwen ze nesten waar hun jongen in opgroeien. Vaak heeft een holletje meerdere ingangen: twee of drie. Het kan tot een meter diep in de grond liggen.

Bosmuizen eten noten, zaden, wormen, insecten, bloemknoppen, wortels en het groen van bepaalde planten. Ze verzamelen voedsel en leggen een voorraad binnen of buiten hun holletje aan. Voedsel buiten hun verblijfplaats dekken ze meestal af met een laagje aarde. Binnen het holletje kunnen ze een extra kamertje voor de voorraad uitgraven.

Hoe verspreiden bosmuizen zich?

De bosmuis komt in het hele land voor. In bossen uiteraard, maar ook op velden, in tuinen of op zandgronden. Op al deze terreinen gaan ze op zoek naar struikgewas om zich in te kunnen verschuilen. In de winter kan het te koud worden; ze kunnen zich dan ook naar gebouwen verplaatsen. In woningen, schuurtjes of tuinhuisjes kunnen mensen last van ze krijgen.

3. De veldmuis

Net als de bosmuis is de veldmuis een beschermde diersoort. Ervaar je overlast van deze diertjes, dan is het aanbrengen van wering de enige optie. Aan de hand van de volgende kenmerken kun je veldmuizen (die overigens tot de woelmuizen behoren) herkennen:

  • Stompe snuit.
  • Ogen en oren zijn verborgen in de vacht.
  • Bruine tot grijsbruine rug.
  • Lichtbruine buik.
  • Kort staartje.
  • Plompe bouw.
  • Lengte: 9,5 tot 12 cm.

Hoe ontwikkelen veldmuizen zich?

Het vrouwtje van de veldmuis werpt na een draagtijd van drie weken ongeveer vijf tot zes jongen. Dat doet ze twee tot vier keer per jaar. De babymuisjes zijn na 25 dagen al geslachtsrijp, dus ook deze muizensoort kan zich vrij snel voortplanten. Veldmuizen kunnen één jaar tot zestien maanden oud worden.

Hoe leven veldmuizen?

Net als bosmuizen zijn veldmuizen uitstekende gravers. Ze graven hun holen bij voorkeur in wegbermen of weilanden. De nesten in de holen zijn 15 tot 30 cm diep in de grond gegraven. Als nestmateriaal gebruiken ze vers en droog gras en plantenstengels. Een hol kan meerdere ingangen hebben en er kunnen allerlei gangenstelsels in zijn gegraven.

Veldmuizen eten kool, bollen, wortels, aardappelen, graangewassen en soms ook boomschors. Hun holen worden door paadjes aan de voerplaatsen verbonden.

Hoe verspreiden veldmuizen zich?

Veldmuizen komen in het hele land voor, maar vooral in weilanden en graslanden. Echte plagen in woningen ontstaan in de de zogeheten ‘veldmuisjaren’. In deze periode van ongeveer drie tot zes jaar groeit de veldmuizenbevolking flink. Ze kunnen zich dan overal verspreiden. Tegen het zesde jaar heeft het volk het maximale aantal bereikt. Ze sterven dan ‘bij bosjes’ aan kou en honger. Ze vallen ook ten prooi aan roofdieren. Na de massale sterfte wordt de cyclus weer herhaald.

Hoe ontstaat een muizenplaag?

Een muizenplaag kan de rust in een gebouw wreed verstoren en een hoop (financiële) schade veroorzaken. Wat alleen al te denken van het aangevreten voedsel dat je naderhand moet weggooien? Zeker voor (voedselproducerende) bedrijven kunnen ongedierteplagen voor duizenden euro’s aan schade opleveren. Maar hoe ontstaan muizenplagen eigenlijk? We kunnen verschillende oorzaken noemen:

  1. De winter is in aantocht. Het wordt kouder en voedsel wordt steeds schaarser. De muizen gaan dan op zoek naar plaatsen waar voedsel en warmte volop aanwezig zijn.
  2. Muizen leven als familie in een door hen afgebakend leefgebied. Als de familie toeneemt, ontstaat er een tekort aan eten en schuilplaatsen. Een deel van de muizen moet dan vertrekken om ergens anders nieuwe nesten te bouwen.
  3. Als een woning of bedrijfspand wordt gesloopt, verplaatsen de inwonende muizen zich naar omliggende gebouwen.
  4. Muizen kunnen in goederen meekomen tijdens een transport.

Hoe kun je een muizenplaag herkennen?

Je zit aan de keukentafel en je voelt iets over je sloffen glijden. Eigenlijk durf je niet naar beneden te kijken, maar je doet het toch. Er zit een muis op je slof met een stukje kaas in zijn pootjes! Beter bewijs kun je niet hebben, toch? Sommige mensen zouden gillend de keuken uitrennen, maar jij houdt je hoofd koel. Je gaat actief op zoek naar verdere tekenen van een muizenplaag:

  • Je ziet knaagschade aan bijvoorbeeld kastjes, vloerbekleding en bedrading.
  • Je vindt aangevreten voedsel of aangevreten verpakkingen. Gooi dat meteen weg, anders kun je ziek worden!
  • Je hoort krassende geluidjes. Ze lijken vanuit de muur of uit het plafond te komen.
  • Je vindt lange spoortjes van bruinachtig buiksmeer op de vloer, tegen de muren of zelfs op voorwerpen. Jakkes! Maar je kunt die sporen wel volgen… misschien tot aan het nest zelf.
  • Je ziet afdrukken van pootjes of staartjes in het stof.
  • Je ruikt een indringende, muskusachtige geur. Dit kan muizenurine zijn.
  • Je ziet muizenkeutels op de vloer liggen, meestal liggen die langs de plinten.
  • Je ziet levende en dode muizen.
  • Je ziet knaagschade aan bomen (in geval van veldmuizen).

Waar zitten de muizen in huis?

Je hebt sporen van muizen ontdekt, maar daarmee weet je nog niet waar precies de muizen in huis zitten. Het volgende lijstje geeft mogelijke verblijfplaatsen van muizen weer:

  • Achter keukenkastjes.
  • Achter het gootsteenkastje.
  • In de voorraadkamer of voorraadkast.
  • Tussen opgeslagen materialen of goederen.
  • In een spouwmuur.
  • onder de vloer (andersom: in je plafond).
  • In de kelder.
  • Op zolder.
  • Achter valse wanden.
  • In je garage.
  • In je schuur.

Hoe voorkom je een muizenplaag? 6 handige tips!

Een muizenplaag voorkom je met wering, extra wering en nog eens wering. Tegen muizensoorten zoals de bosmuis en de veldmuis kun je bijvoorbeeld alleen maar weren, omdat ze sinds 2005 officieel beschermd zijn volgens de Flora en Faunawet. Huismuizen kun je wel bestrijden, maar ook dan is het aanbrengen van wering nog steeds van belang. We geven je hier zes tips om een muizenplaag te voorkomen:

  1. Bewaar al je eten in goed af te sluiten dozen en bussen. Gebruik hiervoor stevig materiaal zoals glas, metaal of hard plastic. Muizen kunnen namelijk zo door folie, plastic of karton bijten.
  2. Zorg dat het eten voor je huisdieren ook buiten het bereik van de muizen blijft. Ze houden namelijk ook van vetbollen, vogelzaad en hondenbrokken.
  3. Bewaar al je afval in goed gesloten bakken. Leeg afvalbakken en containers op tijd, zodat je niet alleen muizen maar ook ander ongedierte weert.
  4. Onderhoud je tuin. Heb je een grasmat? Houd het kort. Beter is als je alle begroeiing zo kort mogelijk houdt. Zo kunnen de muizen zich er niet in verstoppen.
  5. Dicht zoveel mogelijk gaten en kieren in muren en bij deuren in ramen.
  6. Houd je huis zo opgeruimd mogelijk. Muizen kunnen nesten maken tussen allerlei soorten rommel. Hoe meer rommel, hoe makkelijker de muizen zich kunnen verschuilen.

Hoe voorkom je een muizenplaag in een bedrijf?

Natuurlijk gelden alle bovenstaande maatregelen ook voor bedrijven. Toch kunnen er nog wat extra stapjes worden gemaakt om een muizenplaag - en dus forse financiële schade - te voorkomen:

  1. Plaats goederen niet tegen muren aan. Muizen lopen vaak langs de plinten en kunnen zo ongemerkt in zakken met voedsel terechtkomen.
  2. Vermijd langdurige opslag van goederen. Veel bedrijven werken al met het FIFO-principe: First in, First Out. Zo krijgen de muizen minder tijd om zich ergens in te verschansen.
  3. Kijk rond op het bedrijfsterrein. Laat zoveel mogelijk zwerfafval verwijderen. Zorg ervoor dat er niet te veel begroeiing rond het pand ligt.
  4. Voer een periodieke inspectie uit op alle opgeslagen goederen.
  5. Inspecteer goederen en grondstoffen direct bij binnenkomst.

Tref je toch muizen aan in je bedrijf? Je bent dan wettelijk verplicht om professionele ongediertebestrijding in te schakelen. Bij Beestjes Kwijt vind je direct een vakman uit je eigen regio.

Schade door muizen: wat kun je verwachten?

Van de aanwezigheid van muizen kun je al behoorlijk schrikken, maar van de schade die ze kunnen aanrichten, slaat de angst je nog meer om het hart. Wat kunnen de muizen voor kwaad?

Verspreiding van ziektekiemen

Huismuizen kunnen via hun speeksel, urine of uitwerpselen schadelijke bacteriën of virussen overbrengen die ziekten kunnen veroorzaken. Denk aan besmettingen met salmonella, het hantavirus of de ziekte van Weil. Van bosmuizen is overigens nog niet bekend of zij een gevaar voor de menselijke gezondheid vormen. Was hoe dan ook altijd je handen als je muizenurine of uitwerpselen hebt opgeruimd!

Bevuilen van voedsel

Muizen knagen verpakkingen stuk en doen zich tegoed aan je voorraden. Al het voedsel dat ze hebben aangeraakt, kan bevuild zijn met urine en uitwerpselen en/of besmet zijn met een (gevaarlijke) bacterie. Gooi aangetast voedsel dus altijd weg en maak het (keuken-)kastje naderhand goed schoon.

Knaagschade

Muizen knagen niet alleen om te eten, maar ook om hun tandjes op lengte te houden. Hierdoor kunnen diverse materialen beschadigd raken:

  • Textiel
  • Vloerbekleding
  • Tafelbekleding
  • Isolatiematerialen
  • Leidingen
  • (Keuken)kastjes
  • Kabels en draden

Muizen zijn vooral gevaarlijk als ze aan draden en kabels gaan knagen. Het is al voorgekomen dat er kortsluitingen - en zelfs branden - ontstonden

Veldmuizen kunnen ook flinke schade toebrengen aan weilanden of bouwlanden. Ze knagen dan grasmatten of gewassen kapot. Ook boomgaarden moeten het vaak ontgelden tijdens - wat we eerder al noemden - de ‘veldmuisjaren’, wanneer de plagen door veldmuizen een piek bereiken.

Vieze geur

Omdat muizen (en dan vooral huismuizen) een muskusachtige geur verspreiden, kan je huis of bedrijf doordrongen raken van een intense stank. Dit is niet alleen onhygiënisch, maar ook zeer onprettig leven, zowel voor jou als voor je bezoek.

Angst en stress

Onze bestrijders hebben regelmatig te maken met huilende klanten die door een muizenplaag al nachten niet kunnen slapen. Ze voelen dat ze constant op hun hoede moeten zijn. Sommige mensen zijn ook erg bang voor muizen en dan kan een plaag een nog zwaardere emotionele belasting betekenen. Gelukkig zijn daar therapieën voor, maar leuk is anders. Onze bestrijders blijven niet voor niets zo gemotiveerd om problemen met ongedierte op te lossen.

Muizen aan de maïs

Bestrijding van muizen: zelf doen?

Er zijn genoeg huis-tuin-en-keukenmiddelen in de omloop om muizen te bestrijden, maar bereik je daar wel goede resultaten mee? We kunnen al één ding verklappen: je kunt er weliswaar een paar muizen mee bestrijden, maar je kunt er geen volwaardige plaag mee oplossen. Gebruik je muizengif uit de winkel? Het probleem met dit gif is dat muizen er in de loop der jaren steeds meer weerstand tegen opbouwen. Het enige gif dat écht helpt, is de soort die professionele ongediertebestrijders gebruiken. Voor een grote muizenplaag kun je dus maar beter een vakman inschakelen. Bovendien kan hij je informeren over andere bestrijdingsmethoden en extra adviezen geven.

Bestrijding van muizen door een professional

Als de kat van huis is, dansen de muizen. Tot de ongediertebestrijder komt. Meestal brengt hij eerst wering aan en plaatst hij daarna rodenticide (ofwel: gif tegen knaagdieren). Hoe hij precies te werk gaat, kan per geval verschillen. Daarom komt hij altijd eerst een inspectie uitvoeren.

Inspectie voor de bestrijding van muizen

De ongediertebestrijder komt bij je woning of bedrijf langs voor een uitgebreide inspectie. Hij zoekt dan antwoorden op de volgende vragen:

  1. Welke muizensoort geeft hier overlast?
  2. Hoe groot is de muizenplaag?
  3. Waar zitten mogelijke openingen in het gebouw?
  4. Waar zitten de muizen?
  5. Zijn er sporen van buiksmeer en uitwerpselen?
  6. Waar leiden eventuele sporen naartoe?
  7. Welke bestrijdingsmethode werkt hier het beste?
  8. Welke preventiemaatregelen zijn straks van toepassing?

Plan van aanpak voor de bestrijding van muizen

De ongediertebestrijder weet nu genoeg over het muizenprobleem. Hij maakt vervolgens een plan van aanpak. In dit plan beschrijft hij welke werkzaamheden hij voor je kan uitvoeren en welke kosten daaraan verbonden zijn. Deze kosten zijn afhankelijk van de situatie: zitten de muizen bijvoorbeeld op moeilijk bereikbare plekken, zoals in spouwmuren of plafonds, dan kan de bestrijding wat meer tijd in beslag nemen en dus wat meer gaan kosten. De bestrijder neemt het hele plan met je door en doet niets voordat jij je akkoord hebt gegeven.

Methoden voor de bestrijding van muizen

Een waarschuwing vooraf: bosmuizen en veldmuizen zijn beschermd en mogen dus niet bestreden, maar wel geweerd worden. Huismuizen mogen wél bestreden worden. De bestrijder richt zich vooral op de volwassen exemplaren. Als die er niet meer zijn, sterven de jongen automatisch uit, omdat ze niet meer goed worden. Zo kan de muizenplaag zich niet meer verspreiden. De bestrijding van muizen is mogelijk met (een combinatie van) verschillende methoden:

  1. Het gebruik van gif (rodenticide).
  2. Het aanbrengen van wering.
  3. Het plaatsen van vallen.

Het gebruik van gif

De ongediertebestrijder plaatst op tactisch gekozen plekken dozen met daarin een giftig lokaas, waarvan is vastgesteld dat de muizen daar niet resistent voor zijn. Deze dozen zijn beveiligd, zodat kinderen en huisdieren niet bij het gif kunnen komen. In dit gif zit een antistollingsmiddel: dit zorgt ervoor dat het bloed van de muis minder snel stolt. Eet de muis van het lokaas, dan zal het na verloop van tijd aan inwendige bloedingen sterven. De kans dat alle aanwezige muizen van het gif zullen eten is vrij groot: muizen eten ongeveer dertig keer per dag, vaak op verschillende plekken.

Het aanbrengen van wering

Het aanbrengen van wering tegen muizen wordt vaak gedaan voordat de lokaasdozen worden geplaatst. Met wering kan de ongediertebestrijder ervoor zorgen dat er geen muizen door de kleinste (maar ook niet door de grootste!) naden en kieren in het pand kunnen komen. Een gebouw volledig dichten is niet mogelijk, maar met wering kan al een hoop ellende voorkomen worden.

De ongediertebestrijder maakt gebruik van verschillende materialen om openingen te dichten. Bijvoorbeeld met pannensponzen of met aluminiumplaten die op maat worden gesneden. Weringspasta kan ook gebruikt worden. Soms dicht de bestrijder ook leidingen. Andere manieren (die je ook zelf zou kunnen uitproberen) zijn:

  • Een bijenbekje lijkt op een metalen klem. Je kunt deze in stootvoegen plaatsen zodat de muizen niet in je huis kunnen komen. Zorg er wel voor dat het bijenbekje precies past, anders heeft plaatsing geen zin.
  • Je kunt stootvoegen (en eventueel ventilatieroosters) ook afsluiten met muizengaas. Het is per rol of meter verkrijgbaar en je kunt het op maat knippen.
  • Gebruik een voorzetrooster op je ventilatieroosters. Let erop dat de gaten groot genoeg zijn voor ventilatie, maar klein genoeg om muizen te weren.

Het plaatsen van vallen

Muizen kunnen ook met houten of kunststof vallen worden gevangen. De bestrijder plaatst meestal kunststof vallen op plekken waarvan zeker is dat de muizen daar zullen komen. Houten vallen absorberen vocht en geur en zijn dus niet zo hygiënisch. Ze moeten na gebruik worden weggegooid. Plastic vallen kunnen gereinigd worden voor hergebruik.

De ongediertebestrijder legt het lokaas op een klem in de val. Een muis kan heel goed ruiken en zal vrij snel door het aas worden gelokt. Zodra de muis de val betreedt, slaat de val dicht. Het dier wordt vrijwel onmiddellijk door de klem gedood. Na de vangst wordt de val zo snel mogelijk verwijderd: de bestrijder voorkomt zo dat andere muizen de val en de gedode muis zullen zien. Ze zullen de vallen dan niet proberen te vermijden.

Nazorg na de bestrijding van muizen

Na het plaatsen van wering, gif of vallen kan het even duren voordat alle muizen gevangen of gedood zijn. Zie je na twee of drie weken geen enkele muis meer in je woning of bedrijfspand? Dan kun je ervan uitgaan dat de plaag voorbij is. Het is mogelijk dat de ongediertebestrijder je nog wat adviezen heeft gegeven om een volgende muizeninvasie te voorkomen. Je doet er altijd goed aan om die adviezen op te volgen. Let goed op de hygiëne in het gebouw en zorg ervoor dat muizen niet makkelijk aan eten of aan materialen voor hun nest kunnen komen. Hopelijk blijft het dan… muisstil.

Vind een ongediertebestrijder

Onze bestrijders zijn actief in heel Nederland

Bekijk alle locaties
Locations
Zoek je lokale bestrijder
Vul je plaats of postcode in en vind je lokale bestrijder